Tại các trạm y tế ở huyện Thanh Hà, các bà mẹ trong độ tuổi sinh đẻ được tư vấn cách nuôi con bằng sữa mẹ. Ảnh: Nguyễn Đức Thành

Những năm gần đây, số người sinh con thứ ba và tỷ lệ mất cân bằng giới tính của huyện Thanh Hà đang có chiều hướng gia tăng. Chị Lê Thị Huệ, cán bộ dân số xã Hợp Đức cho biết: Hiện xã có gần 600 cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ. Những năm trước, cả xã chỉ có 3-4 trường hợp sinh con thứ 3, nhưng 8 tháng đầu năm nay đã có 3 trường hợp sinh con thứ ba. Trong đó có 2 trường hợp là do đã sinh con một bề. Khi biết những người này có ý định sinh thêm con, các cộng tác viên dân số đã đến tận nhà vận động, tuyên truyền, giải thích. Nhưng sau đó, họ vẫn cố tình vi phạm.

Xã Phượng Hoàng cũng có tỷ lệ người sinh con thứ ba thuộc diện cao của huyện Thanh Hà. Từ đầu năm đến nay, trong tổng số 57 cháu được sinh ra thì có đến 9 cháu là con thứ ba.

Bên cạnh việc sinh con thứ 3 thì tỷ lệ mất cân bằng giới tính ở huyện Thanh Hà cũng đang ở mức báo động. Từ đầu năm đến nay, xã Thanh Khê có 32 cháu được sinh ra thì có 20 cháu trai, chiếm 62,5%. Chị Phạm Thị Lịch, cán bộ dân số của xã cho biết: Hiện nay, nhiều gia đình rất "khát" con trai. Những người sinh con lần đầu là con gái thường tìm mọi cách để có thể sinh được con trai. Từ việc "khát" con trai đã sinh ra nhiều hệ lụy. Nhiều chị em có thai, nhưng khi siêu âm là con gái thì dùng thủ thuật hủy thai, có trường hợp thực hiện đến vài lần".  

Thời gian qua, tỷ lệ sinh con thứ ba trên địa bàn huyện có chiều hướng gia tăng. Năm 2009 ở mức 8,9%, những tháng đầu năm 2010 là 9,2%. Một số xã có tỷ lệ người sinh con thứ ba cao như Quyết Thắng, Phượng Hoàng 21%, Hợp Đức 18,8%, Thanh Hải 16,3%. Bên cạnh đó là tình trạng mất cân bằng giới tính cũng luôn ở "tốp" đầu của tỉnh. Năm 2008, tỷ lệ giới tính khi sinh là 125 bé trai/100 bé gái; 2009 là 126 bé trai /100 bé gái, 8 tháng năm 2010 là 129 bé trai/100 bé gái. Một số xã có tỷ lệ chênh lệch lớn như Hợp Đức, Thanh Sơn, Thanh Khê... Từ đầu năm đến nay, có 31 ca đình sản, 2.109 người dùng thuốc uống tránh thai, 77 trường hợp tiêm thuốc tránh thai, 1.760 người dùng bao cao su... Tỷ lệ này khá cao so với kế hoạch đề ra nhưng vẫn còn thấp so với thực tế. Nguyên nhân của tình trạng này trước hết do bộ máy làm công tác dân số thời gian qua có nhiều biến động dẫn đến sự thiếu quan tâm ở một số địa phương. Kinh phí dành cho công tác dân số còn hạn chế, nhất là đối với đội ngũ cộng tác viên. Chưa có những chế tài mạnh đối với những trường hợp sinh con thứ ba, nhất là đội ngũ công chức, cán bộ, đảng viên. Hoạt động của các cơ sở siêu âm, chẩn đoán giới tính thai nhi vẫn khó kiểm soát. Các loại sách, báo hướng dẫn về lựa chọn giới tính thai nhi vẫn được bày bán tràn lan. Nhận thức của người dân về công tác dân số - KHHGĐ còn nhiều hạn chế. Nhiều gia đình vẫn còn  tư tưởng trọng nam, khinh nữ. Công tác tuyên truyền ở một số địa phương chưa được chú trọng, thiếu các biện pháp linh hoạt; sự phối hợp giữa các ngành còn lỏng lẻo, chưa thu hút được sự quan tâm của nhân dân.

Để giảm tỷ lệ sinh con thứ ba và mất cân bằng giới tính ở huyện Thanh Hà, công tác tuyên truyền cần được chú trọng, đẩy mạnh hơn nữa. Cần làm cho nhận thức của người dân và cán bộ, đảng viên thay đổi, loại bỏ tư tưởng  trọng nam, khinh nữ, "khát" con trai của nhiều người. Tuyên truyền, vận động cho mọi người, nhất là những cặp vợ chồng mới kết hôn về tác hại của việc mất cân bằng giới tính; tăng cường các lớp tập huấn phổ biến kiến thức đối với các cán bộ y tế, những người cung cấp dịch vụ tư vấn và kỹ thuật sinh con theo ý muốn, để họ hiểu rằng việc lựa chọn giới tính thai nhi là bất hợp pháp...  Các cấp ủy, chính quyền cần có sự quan tâm thỏa đáng cho công tác dân số ở địa phương. Bổ sung trang thiết bị truyền thông, thiết bị phục vụ công tác dân số - KHHGĐ ở các địa phương. Đội ngũ cán bộ làm công tác y tế, nhất là các cộng tác viên dân số cần sâu sát hơn nữa, nắm bắt nhanh thông tin để tư vấn, tuyên truyền kịp thời đến những người có ý định sinh con thứ ba và lựa chọn giới tính khi sinh.

THANH HÀ