Soái hạm Gregorio del Pilar của hải quân Philippines mua từ Mỹ năm ngoái. Ảnh: Flirk

Trái ngược với những tuyên bố cứng rắn với Trung Quốc trước đây trong vấn đề tranh chấp chủ quyền trên biển Đông, Philippines tuyên bố sẽ áp dụng chính sách ngoại giao thân thiện với nền kinh tế lớn thứ hai thế giới, với sự giúp sức từ Liên hợp quốc.

"Chúng tôi đánh giá cao mối quan hệ với Trung Quốc", Ngoại trưởng Philippines Alberto del Rosario nói trên nhật báo Inquirier. "Là những người bạn thân thiết với tình cảm gắn bó giữa nhân dân hai nước, Trung Quốc và Philippines đang nỗ lực để vượt qua mọi thử thách trong quan hệ song phương, trên cơ sở bình đẳng, tôn trọng và hiểu biết lẫn nhau".

Khi được hỏi về những hành động cụ thể của Philippines nhằm xóa bỏ khoảng cách trong quan hệ ngoại giao với Trung Quốc, ông del Rosario cho hay, nước này và ASEAN đang hợp tác để tạo ra khuôn khổ hành động, hướng đến tách biệt những khu vực tranh chấp trên biển Đông khỏi những vùng không xảy ra tranh chấp, trong đó có việc soạn thảo Quy tắc ứng xử giữa các bên tranh chấp trên biển Đông (COC).

"Chúng tôi cũng đang lựa chọn cách thức tốt nhất để đạt được cơ chế giải quyết tranh chấp giữa các đề xuất mà Hội nghị Liên hợp quốc về Luật biển (Unclos) đưa ra", ông del Rosario nói thêm và khẳng định Liên Hợp Quốc có vai trò quan trọng trong giải quyết tranh chấp khu vực.

Del Rosario nói ông tin rằng Trung Quốc dự kiến sẽ đồng thuận quan điểm của chính phủ Philippines trong vấn đề này. Trong khi đó các nhà phân tích nhận xét rằng Manila đang tỏ một thái độ mềm mỏng và "dịu giọng" hơn so với những tuyên bố trước đó liên quan đến Trung Quốc.

Đầu tuần này Trung Quốc phản ứng mạnh mẽ trước việc Philippines đề xuất sự hiện diện quân sự lớn hơn của Mỹ ở quốc đảo. Hôm 30-1, Global Times, phụ bản của một cơ quan phát ngôn của Đảng Cộng sản Trung Quốc, cho rằng Bắc Kinh cần áp đặt các biện pháp trừng phạt kinh tế Philippines vì đã bắt tay với Mỹ. Tờ báo này cũng kêu gọi Bắc Kinh đóng băng các hoạt động kinh doanh với Philippines.

Philippines bắt đầu tăng cường hợp tác hải quân với Mỹ sau các vụ đụng độ với Trung Quốc trên biển Đông năm ngoái. Manila tăng cường tập trận chung với Washington, bên cạnh cải thiện năng lực quân sự bằng cách mua các khí tài từ Mỹ.

Chính sách này của Philippines lại phù hợp với chiến lược trở lại Thái Bình Dương và tăng hiện diện quân sự của Tổng thống Barack Obama. Mỹ cũng nhiều lần ra tuyên bố về vấn đề biển Đông, kêu gọi các bên giải quyết tranh chấp theo cách hòa bình đồng thời khẳng định sẽ ủng hộ Philippines trong vấn đề chủ quyền.

Biển Đông là tâm điểm tranh chấp chủ quyền giữa 5 nước gồm Trung Quốc, Việt Nam, Philippines, Brunei và Malaysia. Đây là tuyến đường thương mại quan trọng và có nguồn tài nguyên dồi dào.

Anh Ngọc (VnE)