Cách đây 52 năm, ngày 6-1-1960, Bác Hồ kêu gọi toàn dân hưởng ứng tháng trồng cây, gọi là: "Tết trồng cây". Và xuân Canh Tý năm ấy, Bác Hồ trồng cây đa đầu tiên tại công viên hồ Bảy Mẫu ở Thủ đô Hà Nội (nay là Công viên Thống Nhất). Trong ngày xuân nắng đẹp, lúc nhân dân Hà Nội đang cuốc, xẻng đào, xúc hố trồng cây thì Bác Hồ đến. Người nhanh nhẹn cầm xẻng xúc đất vun cho cây đa nhỏ. Trồng cây xong, Bác vui vẻ nói chuyện về lợi ích của việc trồng cây với nhân dân Hà Nội. Bác nói: "Ta lao động ở đây là làm cho con cháu ta. Mấy trăm năm trước nơi này còn là bãi rác, trồng cây nay mai lên xanh, ngày nghỉ các cô, các chú dẫn con cái ra hóng mát, xem hoa vui chơi. Đây chính là vườn hoa của các cô, các chú. Chúng ta phải trông nom, bảo vệ cây cho tốt. Bác sẽ gửi phần thưởng cho đơn vị nào thi đua khá nhất".

Hơn năm mươi năm kể từ Tết trồng cây năm ấy, cây đa được Bác trồng vào mỗi độ xuân về, Tết đến đã vươn lá cành sum suê, bóng mát che cho đời. Những năm qua, lời dạy của Người đã thấm sâu, Tết trồng cây trở thành một nét đẹp văn hóa của cả nước. Trong lời kêu gọi Tết trồng cây, Bác đã viết: Chúng tôi đề nghị tổ chức một ngày Tết trồng cây, việc này tốn kém ít mà lợi ích rất nhiều. Đó là một cuộc thi đua dài hạn nhưng nhẹ nhàng mà tất cả mọi người từ các cụ phụ lão đến các cháu nhi đồng đều có thể tham gia. Qua một năm cả nước thực hiện Tết trồng cây, đồng bào đã tích cực hưởng ứng. Bác lại viết: "Tết trồng cây đã thắng lợi bước đầu". Bác nêu nguyên tắc: "Phải nắm đúng nguyên tắc, xem trọng chất lượng, nghĩa là trồng cây nào chắc cây ấy, không nên tham trồng quá nhiều mà không ra sức bảo vệ và trông nom cây".

Tết Tân Sửu năm 1961, Bác Hồ về thăm lại Pắc Bó. Bên bờ suối Bác đã trồng một khóm trúc làm kỷ niệm. Bác đã dự mít tinh của nhân dân Hà Quảng tổ chức bên bờ suối và xúc động đọc bài thơ:

"Hai mươi năm trước ở nơi này
Đảng vạch con đường đánh Nhật, Tây
Lãnh đạo toàn dân ta chiến đấu
Non sông gấm vóc có ngày nay"

Các Tết trồng cây Quý Thân (1963), Tết trồng cây Giáp Dậu (1964) Bác Hồ lại có những bài viết đăng trên báo Nhân Dân nhận xét về hiệu quả, lợi ích của phong trào Tết trồng cây. Mùa xuân cuối cùng của cuộc đời (xuân Kỷ Dậu năm 1969), Bác đã về trồng cây tại đồi Vật Lại, huyện Ba Vì, tỉnh Hà Tây (cũ). Sau đó, Bác thân mật nói chuyện và chúc Tết nhân dân địa phương. Bác nói: Các cụ thì biết chuyện cũ, chuyện mới nhưng các cháu ngày nay chỉ biết chế độ dân chủ cộng hoà. Đất nước bây giờ là của ta nên cần phải thi đua sản xuất giỏi, trồng cây giỏi.

Đã 52 mùa xuân trôi qua, kể từ ngày Bác Hồ khởi xướng "Tết trồng cây" và trồng cây đa đầu tiên, những cây do Bác Hồ trồng đã cao to, cành lá sum suê tỏa bóng mát. Trông cây lại nhớ đến Người, những cây đa, khóm trúc Bác trồng còn trường tồn mãi với non sông đất nước, nhắc nhở chúng ta bảo vệ môi trường sinh thái. Đón xuân Nhâm Thìn 2012, chúng ta ghi nhớ lời dạy ân cần của Bác Hồ:

"Mùa xuân là Tết trồng cây
Làm cho đất nước càng ngày càng xuân".

BÙI VŨ LIÊM