Cứ mỗi độ Xuân về là khắp nơi trên đất nước ta tưng bừng các hoạt động chào mừng kỷ niệm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam - ngày 3-2-1930. Mùa Xuân tiếp thêm sức sống cho con người và vạn vật. Mùa Xuân cũng là dịp để chúng ta ôn lại truyền thống vẻ vang của Đảng, của dân tộc.
... Tháng 12 - 1927, Nguyễn Ái Quốc từ Liên Xô đi Brúc-xen dự khóa họp của Đại hội đồng Liên đoàn chống đế quốc. Đây là tổ chức chống đế quốc rộng rãi đầu tiên trong Mặt trận thống nhất giữa giai cấp công nhân và tri thức tiến bộ trên thế giới. Bà Tống Khánh Linh, An-be Anh-xtanh, Rô-manh Rô-lăng, Nê-ru, Hăng-ri Bác-buýt và nhiều nhân vật nổi tiếng khác đã tham gia tổ chức này. Sau khóa họp, Nguyễn Ái Quốc đi Pháp, rồi sang Đức, Thụy Sĩ, Italia, rồi đáp tàu về Thái Lan. Ở đây, Người vận động cách mạng trong bà con Việt kiều và lập nên Hội Thân ái.

|
Một hôm, Người nhận được liên lạc từ Hồng Kông chuyển đến, báo tin vắn tắt là: Phong trào cách mạng trong nước đang có những chuyển biến tốt và cần phải có một Đảng Cộng sản thống nhất, có đường lối chính trị đúng để lãnh đạo. Từ một vùng quê ở Thái Lan, Bác đáp xe lửa đi Băng Cốc, rồi từ Băng Cốc đi tàu thủy đến Xinh-ga-po và xuống tàu đi Hồng Kông. Chỉ trước đó hơn một tháng, ngày 11-11-1929, Tòa án Nam triều ở Vinh, theo lệnh thực dân Pháp, đã kết án tử hình vắng mặt Người. Và nửa tháng sau đó, ngày 27-11-1929, cụ thân sinh của Bác, Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc đã qua đời! Ngồi trên con tàu lênh đênh trên biển sóng, nhìn về phía trái con tàu, trong màu khói xanh lam, mảnh đất quê hương lần lượt lướt qua... Bác nhớ đến người cha kính yêu. Hồi nhỏ, một lần cha đã kể cho Bác nghe chuyện vua Hàm Nghi bị đóng gông, rồi đày ra nước ngoài. Lúc đó, nhà vua mới 17 tuổi! Nghe chuyện, Bác đã khóc và hỏi:
- Cha ơi, sao bọn Tây thắng nước mình dễ thế ?
- Không phải đâu con ạ! Phải mất 30 năm, bọn chúng mới chiếm được cả nước ta!
Rồi lần cuối cùng, Bác từ Phan Thiết vào Sài Gòn, tìm hỏi mãi mới gặp được cha. Cụ Sắc ôm lấy con trai, rồi nói:
- Con còn trẻ, phải đi tìm đường cứu nước, chứ tìm cha phỏng có ích gì ?
*
* *
Các đồng chí Hồ Tùng Mậu và Lê Hồng Sơn ra tận cảng biển, bí mật đón Bác. Hai người đưa Bác về chỗ nghỉ và chuyển cho Bác bức thư của Ban Chấp hành Quốc tế Cộng sản. Trong thư có đoạn: “Việc không có một Đảng Cộng sản thống nhất trong lúc phong trào quần chúng công nông lên cao là một nguy cơ lớn cho cách mạng ở Đông Dương sau này... Nhiệm vụ quan trọng nhất và vô cùng cấp bách đối với tất cả những người cộng sản Đông Dương lúc này là thành lập một Đảng cách mạng của giai cấp vô sản”.
Bác cùng hai đồng chí Hồ Tùng Mậu, Lê Hồng Sơn khẩn trương chuẩn bị và quyết định tiến hành Hội nghị hợp nhất vào dịp tết Canh Ngọ 1930. Vì trong dịp tết, mọi người đi lại tấp nập, các đại biểu dự họp có thể đi khỏi đất nước dễ dàng hơn và việc tổ chức Hội nghị ở Cửu Long cũng bảo đảm an toàn hơn.
Hội nghị bắt đầu từ ngày 3-2-1930 với tổng số 7 đại biểu: Hai đồng chí Trịnh Đình Cửu và Nguyễn Đức Cảnh đại diện Đông Dương Cộng sản Đảng, hai đồng chí Nguyễn Thiệu và Châu Văn Liêm đại diện An Nam Cộng sản Đảng. Bác, Hồ Tùng Mậu và Lê Hồng Sơn là 3 người đại diện của Quốc tế Cộng sản. Phiên họp đầu tiên được khai mạc trong một căn buồng khách sạn loại hai, nơi phần lớn các đại biểu đang ở trọ. Trên bàn để sẵn một bộ xúc xắc, để nếu có ai nghi ngờ, thì tưởng đây là nơi tụ tập của những người ham mê cờ bạc.
Nhờ uy tín to lớn và sự phân tích xác đáng của Bác, tất cả những vấn đề đều được giải quyết. Các đại biểu đã nhất trí thông qua Nghị quyết về việc hợp nhất các tổ chức cộng sản trong cả nước thành một Đảng Cộng sản thống nhất lấy tên là Đảng Cộng sản Việt Nam. Hội nghị đã thông qua Chính cương vắn tắt và Sách lược vắn tắt của Đảng do Bác soạn thảo và bầu ra Ban Chấp hành Trung ương lâm thời để lãnh đạo cách mạng Việt Nam.
Để phòng xa, có ngày cuộc họp được chuyển đến một khán đài sân vận động ở Cửu Long, nhân một trận bóng đá. Chiều 7-2-1930, ngày cuối cùng của Hội nghị, Bác tổ chức một bữa liên hoan nhỏ ngay tại phòng ở của mình. Khi các đại biểu đã ngồi vào bàn, Bác xúc động nói: “Các đồng chí! Hôm nay là một ngày lịch sử của chúng ta! Lê-nin vĩ đại đã nói rằng chỉ có Đảng nào có được một lý luận tiên phong mới có khả năng làm tròn vai trò chiến sĩ tiên phong. Bây giờ, chúng ta đã có một Đảng như thế rồi. Nhân dân ta từ xưa đã có truyền thống đấu tranh anh dũng, nhưng suốt mấy chục năm qua, nhân dân ta thiếu người cầm lái sáng suốt. Giờ đây, Đảng của chúng ta phải gánh lấy vai trò này, và tôi tin rằng Đảng ta sẽ dẫn dắt nhân dân ta đi đến thắng lợi trong cuộc đấu tranh giành độc lập và tự do cho Tổ quốc thân yêu”.
Ôi, trong giờ phút trọng đại của ngày thành lập Đảng ấy, trong câu nói ngắn ngủi ấy, Bác đã 3 lần nhắc đến nhân dân ta. Mục đích của Đảng là vì dân! Sức mạnh của Đảng cũng là từ dân! Và hình ảnh đẹp đẽ nhất trong tâm trí của Người cũng chính là nhân dân.
MINH THÀNH