Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm gia đình cụ Bùi Xuân Bổng, theo đạo Thiên Chúa làm nghề thuốc Bắc nhân dịp đón xuân Canh Tỵ

•    Lì xì để mua báo...

Ở Pác Bó năm ấy, bà con các dân tộc rất vui khi được đến chúc Tết Bác Hồ và cán bộ cách mạng. Theo phong tục địa phương, người đến chúc Tết thường được chủ nhà mừng tuổi để cả năm có nhiều may mắn. Do đó khi dự đoán sẽ có nhiều người đến chúc Tết, nhiều cán bộ rất lo lắng. Nhưng Bác vẫn thanh thản, không biết Bác sẽ có cách gì. Bây giờ, các đoàn thể cứu quốc cùng đã phát triển. Các hội viên có nghĩa vụ đóng nguyệt liễm (như đảng phí, hội phí bây giờ) mỗi tháng một xu (tiền bằng kim loại lúc đó). Số nguyệt liễm trên phải nộp hàng tháng, không đóng dồn là để mỗi người có ý thức đoàn thể.

Trong đời sống hoạt động cách mạng, Bác Hồ rất coi trọng công việc tuyên truyền dưới nhiều hình thức. Bác sáng lập ra báo Thanh niên từ năm 1925 và thời kỳ sau, Bác lại cho ra báo Việt Nam độc lập. Báo Việt Nam độc lập đề giá 1 xu 1 tờ theo ý Bác, báo cần phổ biến nhưng không biếu. Biếu người ta sẽ không chịu đọc mà bán với giá cao thì dân lấy tiền đâu mà mua! Lúc đó tiêu bằng tiền đồng nên một xu cũng quý. Bác Hồ dành dụm được một số tiền nhỏ. Người bỏ từng xu vào phong bì giấy hồng điều. Đúng ngày mồng một tết, bà con các dân tộc đến chúc tết, cứ một đại biểu, Bác mừng tuổi một phong bì giấy hồng điều, nhận quà, nhiều người muốn biết đó là gì, Bác liền mở phong bì ra và giảng giải:

- Các cô, chú đều là người của đoàn thể, đã vào đoàn thể thì có nhiệm vụ đóng nguyệt liễm hàng tháng. Bác tặng các cô, chú một xu trong ngày tết là để nhắc nhở mọi người nhớ đến tổ chức của mình và nộp nguyệt liễm hàng tháng. Nhân đó lại giới thiệu thêm về tờ báo Việt Nam độc lập, Bác nhắc “một xu còn có thể mua được một tờ báo. Bác tặng một xu để nhắc các cô, các chú nhớ mua báo và đọc báo”. Chuyện chúc tết của Bác Hồ thật tiết kiệm, đậm nét văn hóa và cũng phù hợp với phong tục địa phương Cao Bằng. Đó là một bài học không nhỏ, có giá trị mãi đến nay.

•    Bác ra câu đối Tết

Thời kỳ trước Cách Mạng Tháng Tám - 1945 cũng như trong cuộc kháng chiến 9 năm chống Pháp, chiến khu Việt Bắc là căn cứ địa của Trung ương Đảng ta. Thời kỳ ấy, Bác Hồ bận trăm công nghìn việc, nhưng Người vẫn dành thời gian cho công việc chăm sóc vườn rau, rồi trồng cây, chẻ củi...

Một hôm Bác đang cặm cụi trồng khoai môn trước nhà, một số cán bộ đến thăm Bác đang lao động, Bác tươi cười nói với mọi người: “Trồng môn trước cửa”. Nào, xin mời các chú đối lại cho vui. Nghe qua bốn từ bằng việc làm cụ thể của Người, thấy đơn giản nhưng nếu đối rất khó. Chữ môn theo nghĩa chữ Hán là “cửa”, vậy đối lại thế nào cho đúng. Bác nhìn mọi người chờ đợi vế đối, bỗng một cán bộ đứng sau cùng đáp:

Thưa Bác, cháu xin đối “bắt ốc sau nhà”.
- Bác chăm chú nghe, Người vui mừng, nhận xét “ốc” có nghĩa là nhà, chú đối thế là chuẩn đấy. Bác cháu cùng cười vui.

NGUYỄN TUẤN