Hỗ trong văn hóa – đời sống

Trong ngôn ngữ nước ngoài, từ tigre được vay mượn từ tiếng Hy Lạp tigris, bản thân từ này lại vay mượn từ tiếng Ba Tư (Zie). Từ Anh - Mỹ tigress lần đầu tiên được ghi lại năm 1611. Mắt cọp "yellowish-brown quartz" được ghi lại năm 1891.

Con cọp đã gây cảm hứng cho loài người. Cả Rudyard Kipling trong The Jungle Books và William Blake trong Songs of Experience miêu tả nó như là con thú hung dữ và đáng sợ. Trong The Jungle Books, con cọp Shere Khan là kẻ thù lớn nhất và nguy hiểm nhất của Mowgli, ông vua không ngai của rừng rậm nhiệt đới.

Đối với văn hóa Việt Nam, cọp là biểu tượng của sự hùng cường của sức mạnh vô song. Nhiều tác phẩm văn học đã viết về hình tượng của cọp, một trong số đó là bài thơ Nhớ rừng (Lời con cọp trong vườn bách thú) của Thế Lữ. Thậm chí trong truyện tranh Calvin and Hobbes của Bill Watterson, Hobbes là con cọp thoát ra khỏi vai trò của nó như là một con thú để ôm ấp, làm cảnh.

Ở một khía cạnh khác là Tigger, con cọp trong truyện Winnie the Pooh của A. A. Milne, là con cọp luôn luôn đem lại may mắn và không bao giờ đem lại sự sợ hãi. Trong tác phẩm A Tiger for Malgudi đoạt giải, Yogi là con cọp tốt.

Con cọp trở thành biểu tượng của Thế vận hội 1988 ở Seoul. Cọp còn được sử dụng trong quảng cáo hàng hóa như xăng dầu và đồ ăn nhanh…

Gần đây nhất, Yann Martel đã đoạt giải Man Booker Prize năm 2002 với tiểu thuyết Cuộc đời của Pi (Life of Pi) về cậu bé Ấn Độ sống sót trên Thái Bình Dương với con hổ Bengal.

Cọp và văn hóa tượng trưng
Đặc trưng tính cách của cọp là sự dũng mãnh, uy vũ, hung bạo đến nỗi con người vừa nhìn thấy đã khiếp sợ, không dám đến gần, giống như đang ở trước mặt vua hay quyền lực.
   
Chốn quan trường hay trong dân gian có câu ngạn ngữ phản ánh tâm thái như “Làm bạn với vua như làm bạn với cọp”, hoặc “Môn đệ của hổ khó làm quan”. Trong suy nghĩ của chúng ta cọp tượng trưng cho uy nghiêm quyền thế, vương giả, lời nói uy phong, cử chỉ lẫm liệt, không thể xâm phạm, không được đắc tội.
   
Ngoài ra, cọp còn là vua của rừng núi, là bá chủ của muôn loài, con người thích cọp mà cũng sợ cọp. Do đó, người ta thấy cọp là động vật hung hãn, tàn bạo, dân gian có nhiều truyền thuyết đánh cọp, xuất hiện không ít mãnh tướng và dũng sĩ săn cọp, đánh cọp, bắt cọp, từ đời Hán Hổ tướng Lý Quảng đã bắn chết cọp, đến Hắc toàn phòng Lý Quỳ giết hổ cứu mẹ, Võ Tòng đánh chết hổ ở đồi Cảnh Dương…

CỬ ĐÚP