Thứ tư, 08/02/2012 04:06AM
Từ ngày 08-01-2011, Báo Hải Dương phát hành hằng ngày với các ấn phẩm: Hải Dương hằng ngày và Hải Dương cuối tuần. Báo Hải Dương hằng tháng phát hành từ 20-22 hằng tháng. Báo Hải Dương Online cập nhật tin tức liên tục trong ngày !
Năm mão, nói chuyện mèo
Tục thờ thần hổ
  06/02/2010 06:50:06 AM

Nhiều làng xã Việt Nam từ bao đời nay vẫn còn giữ tập tục thờ thần hổ. Tuy nhiên, nơi phát tích tục thờ thần hổ sớm nhất và duy trì lâu đời nhất có lẽ ở làng Thổ Tang, tỉnh Vĩnh Phúc.

Tương truyền, ngày xưa ở phía nam làng Thổ Tang có một khu rừng rậm có nhiều chim muông và thú dữ, nhất là hổ, chó sói sinh sống. Và gần như thành lệ, hằng năm cứ đến ngày mùa là hổ lại xuống làng phá phách nhà cửa, ruộng vườn và bắt đi nhiều gia súc, gia cầm. Dân làng Thổ Tang hết sức lo sợ và tìm mọi cách ngăn ngừa, đề phòng hổ dữ phá làng, hại người nhưng đều vô hiệu. Thế rồi, một hôm có một cụ già trong làng đêm ngủ nằm mơ thấy một ông lão râu tóc bạc phơ, tay cầm gậy trúc, mặc áo lông hổ, dáng vẻ khoan thai, phúc hậu. Tiên ông phán rằng, làng Thổ Tang muốn yên ổn làm ăn vô sự thì phải lập đền thờ thần hổ. Tỉnh giấc mơ, cụ già đem câu chuyện trong mơ kể lại cho các quan viên và các bô lão trong làng nghe. Sau đó, dân làng lũ lượt chạy đến bìa rừng thì quả nhiên thấy một vùng cây cỏ bị hổ dẫm nát và vẫn còn in dấu chân của nó.

Tin vào lời phán truyền của tiên ông qua giấc mơ của già làng, thế rồi mọi người trong làng Thổ Tang kẻ ít người nhiều đồng lòng góp công sức xây dựng một ngôi miếu thờ thần hổ. Vị trí xây miếu ở ngay chỗ có in hình dấu chân hổ. Dân làng đặt tên cho miếu này là Miếu Trúc. Trước miếu, dân làng đắp 2 con hổ trông rất uy nghi. Kể từ đó trở đi, hổ không còn về làng Thổ Tang phá hại nữa, và cũng kể từ đó, cứ vào những ngày sóc vọng người làng Thổ Tang lại cúng thần hổ. Bàn thờ cúng thần hổ được lập ở ngoài vườn. Đồ cúng thường là trầu, rượu, thịt, trứng sống... Đặc biệt, vì thờ thần hổ nên làng Thổ Tang và các nơi có thờ thần hổ tuyệt đối không bao giờ ăn thịt hổ, kể cả việc kiêng dùng hổ cốt và cao hổ cốt.

Ở Nam Bộ, tục thờ thần hổ cũng rất phổ biến, nhưng gốc tích của tục thờ thần hổ ở đây lại khác.

Khi Đức Tả quân Lê Văn Duyệt trấn thủ thành Gia Định, ông nuôi rất nhiều hổ. Sứ thần nước ngoài đến thăm đều khiếp đảm trước các chuồng hổ của ông. Nhưng lúc ấy, Đức Tả quân thường cho những quân lính giỏi võ đấu với hổ để sứ giả xem chơi. Tương truyền, bầy hổ rất trung thành với Đức Tả quân. Khi Lê Văn Khôi nổi dậy chống lại triều đình bị giết, thì bầy hổ phá chuồng ra cắn chết binh triều. Hổ thì lớp bị giết chết, lớp còn lại chạy thoát về rừng.

Qua cơn loạn lạc, một hôm dân chúng đi qua phần mộ Đức Tả quân thấy có mấy con hổ nằm chết, đầu bị vỡ thì cho rằng, đây là những con vật trung thành đã tự tử theo ông. Người ta khiêng xác hổ đem chôn cất tử tế.

Từ đó, người nào khấn nguyện, cầu xin Đức Tả quân điều gì đó đều có vái các "ông hổ" ấy. Và khi lập đền thờ Đức Tả quân người ta còn lập thêm cái miếu nhỏ bên cạnh để thờ ông Hổ, tức Thần Hổ.

Lâu dần thành thói quen ở Nam Bộ, nơi nào lập đình thờ thần được vua sắc phong đều có cất miếu thờ Thần Hổ, lưu truyền tập tục ấy cho đến tận ngày nay.

MINH ĐẠT