Kiểm tra tăng trưởng của cá tại trang trại nuôi thủy sản ở xã Hưng Đạo (Tứ Kỳ)

Mục tiêu nuôi thuỷ sản nước ngọt tỉnh ta đến 2010 đạt tổng diện tích 10 nghìn ha, năng suất 45,5 tạ/ ha và sản lượng đạt 45,5 nghìn tấn.

Năm 2006, diện tích nuôi thuỷ sản của tỉnh mới có 8.976 ha. Muốn mở rộng thêm hơn 1.000 ha nuôi thuỷ sản nữa phải tiếp tục chuyển dịch từ 1.500 đến 2.000 ha đất lúa. Cái khó là những diện tích trũng, cấy lúa hiệu quả thấp phù hợp chuyển mục đích sử dụng gần như đã được khai thác hết; nay  muốn đào ao nuôi thuỷ sản phải nhắm đến diện tích cấy lúa đang cho hiệu quả khá. Đây là việc rất khó vì chưa dễ nhận được sự đồng tình ủng hộ của nhân dân. Vì vậy, buộc phải tính đến khai thác diện tích mặt nước sông, hồ tự nhiên. Nhưng khoanh những vùng này để làm ao nuôi thuỷ sản phải bảo đảm được tưới, tiêu  bình thường. Do đó, phải có cơ sở hạ tầng tốt, chi phí xây dựng cần vốn đầu tư không nhỏ. Trước thực tế này, năm 2006 tỉnh đã quyết định trích ngân sách hơn 50 tỷ đồng hỗ trợ đầu tư hạ tầng chăn nuôi- thuỷ sản tập trung. Trong đó, vốn dành cho phát triển nuôi thuỷ sản chiếm gần 40%. Đến hết năm 2007, hơn 15,5 tỷ đồng hỗ trợ đầu tư cho 3 dự án nuôi thuỷ sản tập trung tại Tiên Động (Tứ Kỳ), Bắc Cửu An (Ninh Giang) và Đoàn Kết (Thanh Miện) đã hoàn thành đưa vào khai thác, đạt kế hoạch đề ra. Tỉnh tiếp tục đầu tư  hơn 89 tỷ đồng nữa hỗ trợ các khu nuôi thuỷ sản tập trung tại Thạch Lỗi (Cẩm Giàng), Minh Hoà (Kinh Môn), Tam Kỳ-Đại Đức (Kim Thành), Hưng Đạo-Lê Lợi (Chí Linh), Hùng Thắng (Bình Giang), Quang Trung- Nguyên Giáp (Tứ Kỳ) và Tân Trào (Thanh Miện). Đến nay, 6 khu nuôi thuỷ sản trên đã giải ngân được hơn 27 tỷ đồng. Nhờ vậy, toàn tỉnh hình thành được 9 vùng nuôi thuỷ sản tập trung, với diện tích hơn 1.400 ha. Đó là “cú hích” cho nông dân huy động hơn 100 tỷ đồng đầu tư vào các khu nuôi thuỷ sản tập trung.

Cùng với hoàn thành sớm về chỉ tiêu diện tích, năng suất và sản lượng nuôi thuỷ sản cũng vượt cao so với mục tiêu. Năm 2006, năng suất nuôi thuỷ sản đạt 37,8 tạ/ ha, năm 2007 tăng lên đạt 42,8 tạ/ ha thì năm 2008 đã đạt 46 tạ/ ha, vượt 0,5 tạ/ ha, về sớm 2 năm so với chỉ tiêu phấn đấu. Nhiều khả năng năng suất nuôi thuỷ sản năm 2009 sẽ đạt từ 52 đến 56 tạ/ ha, vượt dự kiến ít nhất là 6,5 tạ/ ha; sản lượng đạt 52 nghìn tấn, vượt  6.500 tấn so với kế hoạch phấn đấu đến 2010.

Nguyên nhân cơ bản  đạt được kết quả trên là do liên tục trong hơn 3 năm qua, nông dân trong tỉnh mở rộng nuôi các loại cá cao sản, tăng trọng nhanh như rô phi đơn tính, chép lai ba máu, chim trắng... Riêng cá rô phi đơn tính có thời gian sinh trưởng ngắn nên giảm thời gian nuôi, tăng thêm ít nhất 1 vụ/ năm; thâm canh tốt có thể thu hoạch 3 vụ/ năm, thay vì thu 1vụ/ năm như nuôi cá truyền thống. Thêm vào đó, giá bán sản phẩm ổn định và tăng nhẹ, giúp người nuôi thuỷ sản yên tâm đầu tư sản xuất, đẩy mạnh nuôi gối, ghép, tranh thủ tăng vụ. Đặc biệt, đối với các loại cá nuôi kể cả giống truyền thống, giống lai, giống nhập khẩu khi đưa về các ao nuôi đều phát triển tốt, không có dịch, bệnh xảy ra nên không làm ảnh hưởng năng suất và sản lượng.

Thành tích “về đích” của phát triển nuôi thuỷ sản góp phần quan trọng vào tăng trưởng, hạn chế suy giảm, từng bước cân đối dần tỷ trọng trồng trọt, chăn nuôi, thuỷ sản và dịch vụ trong cơ cấu kinh tế nông nghiệp ở tỉnh ta. Song phát triển nuôi thuỷ sản cũng đặt ra nhiều vấn đề cần giải quyết. Đó là sản phẩm thủy sản chủ yếu tiêu thụ nội địa, xuất khẩu rất hạn chế. Về cơ bản chưa phải là sản xuất hàng hoá theo cơ chế thị trường. Các cơ sở sản xuất cá giống trên địa bàn tỉnh chưa thu hút được cán bộ, chuyên gia kỹ thuật giỏi vào làm việc đủ sức sản xuất và cung ứng cá giống mới, chất lượng cao. Vì vậy, cá rô phi đơn tính giống, quy trình kỹ thuật sản xuất không phức tạp lắm, người nuôi thuỷ sản trong tỉnh vẫn chịu mua đắt, vì có tới hơn 80% lượng giống từ nước ngoài, hoặc từ các cơ sở sản xuất cá giống ngoại tỉnh nhập về, chịu phí vận chuyển lớn “đội giá” rất cao. Nguy hiểm hơn, một số cơ sở sản xuất giống cá, vì lợi nhuận trước mắt, đã dùng hoá chất kích thích cá đẻ sớm, trái quy luật sinh học, làm cho cá đẻ trứng non, chất lượng cá bột thấp, tỷ lệ ươm, san chưa cao, gây thua thiệt cho người nuôi thuỷ sản. Các diện tích nuôi thuỷ sản mới đưa vào khai thác có nguồn nước chưa ổn định, tốn nhiều thời gian cải tạo và chưa thuận lợi cho nuôi cá giống mới. Tình trạng lạm dụng thức ăn công nghiệp, hoá chất xử lý nước trong ao nuôi thuỷ sản vẫn chưa được kiềm chế, nên nguồn nước nuôi thuỷ sản ngày càng bị ô nhiễm nặng, tạo ra nguy cơ thuỷ sản nhiễm bệnh, thiếu ô xy bị chết ngạt hàng loạt... Trước thực trạng trên, đối với các khu nuôi thuỷ sản tập trung, nhất thiết phải có ao xử lý môi trường; cần có hệ thống dẫn nước hoàn chỉnh , cống điều tiết hợp lý. Khu vực nuôi thuỷ sản phân tán trong khu dân cư, các vùng chuyển đổi diện tích nhỏ, gặp khó khăn về điều tiết nước, nên tập trung nuôi các loại cá thích nghi môi trường như cá rô đồng, chép, trôi Ấn Độ, Mrigal và nuôi với mật độ thưa. Riêng với các ao nuôi đặc sản ba ba, tôm càng xanh, cá vược, chim trắng, cá quả... phải củng cố ao bằng hệ thống kè bờ chắc chắn, có hệ thống rãnh nhỏ sát bờ, dùng vôi để lọc nước, xử lý ao nuôi mỗi khi có mưa lớn, thời tiết thay đổi đột ngột, hạn chế ao bị bốc chua (hiện trên địa bàn tỉnh, chưa có người nuôi thuỷ sản nào áp dụng kỹ thuật này). Lắp đặt các thiết bị quạt nước để thường xuyên vận hành bảo đảm cung cấp đủ ô xy cho vật nuôi. Áp dụng quy trình nuôi từ sử dụng thức ăn, thuốc phòng, chữa bệnh, hoá chất xử lý nguồn nước đến mật độ, quy trình đánh bắt tỉa theo đúng hướng dẫn của cán bộ chuyên môn. Cần có cơ chế, chính sách hỗ trợ giúp người nuôi thuỷ sản trong tỉnh vươn lên làm giàu và phát triển bền vững.

CÔNG ĐẠO