Mô hình sản xuất nếp cái hoa vàng tại An Phụ (Kinh Môn)

Trên địa bàn tỉnh ta, nhiều nơi có những món ăn riêng, đặc sản riêng như TP Hải Dương có bánh đậu xanh, Ninh Giang có bánh gai, Thanh Hà có vải thiều… Kinh Môn - vùng đất xưa nay được biết đến như một trung tâm sản xuất xi-măng, nhưng nơi đây còn có một thứ đặc sản mà không phải ai cũng biết, đó là nếp cái hoa vàng. Nếp cái hoa vàng được trồng từ lâu nhưng gần đây đã bị mai một. Được sự giúp đỡ của Trung tâm Nghiên cứu và phát triển hệ thống nông nghiệp (Viện Cây lương thực và cây thực phẩm) và Viện Nghiên cứu phát triển nông nghiệp (Pháp), giống nếp cái hoa vàng của Kinh Môn đã được phục tráng thành công, mang lại thu nhập cao cho nông dân Kinh Môn.

Ông Nguyễn Văn Biên, Trưởng phòng Nông nghiệp và phát triển nông thôn huyện Kinh Môn cho biết: Nếp cái hoa vàng được trồng trên đồng đất Kinh Môn từ lâu đời và là cây đặc sản của huyện. Gạo nếp cái hoa vàng Kinh Môn có chất lượng vượt trội so với một số loại nếp cùng loại được trồng ở các nơi khác. Chất lượng gạo nếp hoa vàng Kinh Môn ngon, khi nấu lên hạt trong và ráo, mềm nhưng không nát, ăn vừa thơm lại đậm đà. Hạt gạo nếp đầy tròn, không vỡ. Gạo có mùi thơm, đặc biệt khi nấu chín sản phẩm có mùi thơm nhẹ, hấp dẫn, cơm dẻo, hạt cơm bóng. Thời gian qua, huyện Kinh Môn đã khuyến khích nông dân trồng giống lúa nếp tại 10 xã với diện tích trên 500 ha. Năm 2009, huyện hỗ trợ cho vùng trồng lúa nếp hoa vàng tập trung 4,5 tấn giống và có cơ chế hỗ trợ người dân trong việc vay vốn  đầu tư áp dụng kỹ thuật sản xuất. Các lớp tập huấn kỹ thuật được tổ chức, giúp người dân nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm nếp cái hoa vàng. Ngoài việc giúp người dân bảo tồn, phục tráng thành công lại giống lúa nếp cái hoa vàng truyền thống, Trung tâm Nghiên cứu và phát triển hệ thống nông nghiệp còn tư vấn, hỗ trợ người nông dân tổ chức lại sản xuất và tiếp cận thị trường. Hiệp hội sản xuất và thương mại nếp cái hoa vàng Kinh Môn cũng đã được thành lập...

Việc phục tráng thành công nếp cái hoa vàng cổ truyền tại Kinh Môn là một bước tiến mới, tạo cơ hội cho nông dân có thể tăng thu nhập và cũng là cơ hội tốt cho địa phương mở rộng vùng lúa hàng hoá chất lượng cao. Hiện tại,  giá nếp cái hoa vàng bán tại đây luôn cao hơn các loại gạo nếp thông thường khác từ 2 - 3 lần. Ông Biên cho biết thêm: Hiện nay sản phẩm gạo nếp cái hoa vàng của Kinh Môn vẫn được bày bán tại rất nhiều cửa hàng, siêu thị ở một số thành phố lớn như Hà Nội, Hải Phòng… nhưng không có bao bì, nhãn hiệu, lô-gô...  Việc quản lý và bảo đảm được chất lượng của sản phẩm còn buông lỏng. Nếp cái hoa vàng vẫn bị đánh đồng với loại gạo nếp khác. Đầu năm 2010, Sở Khoa học và Công nghệ đã triển khai thực hiện dự án Xây dựng, quản lý và phát triển nhãn hiệu tập thể “Gạo nếp cái hoa vàng Kinh Môn”. Đây là việc làm thiết thực, thông qua việc xây dựng nhãn hiệu tập thể sẽ góp phần quản lý tốt chất lượng sản phẩm gạo nếp hoa vàng Kinh Môn từ khâu chọn giống, gieo trồng, thu hoạch tới bảo quản, tiêu thụ... giúp người tiêu dùng tiếp cận được sản phẩm đúng tiêu chuẩn chất lượng. Khả năng cạnh tranh và giá trị sản phẩm nếp cái hoa vàng Kinh Môn cũng được nâng cao. Ông Nguyễn Văn Thịnh, Trưởng phòng Sở hữu trí tuệ (Sở Khoa học công nghệ) cho biết, trong khuôn khổ dự án sẽ xác lập quyền bảo hộ nhãn hiệu tập thể “Gạo nếp cái hoa vàng Kinh Môn”; xây dựng và triển khai mô hình tổ chức quản lý, sử dụng nhãn hiệu tập thể, lập phương án quảng bá và tiếp cận thị trường nhằm nâng cao giá trị nếp cái hoa vàng Kinh Môn... Sau gần 10 tháng triển khai, dự án đã bước đầu đạt được những kết quả đáng ghi nhận như đã hoàn tất khâu chọn giống, trồng và chăm sóc lúa nếp cái hoa vàng, hoàn thành việc thiết kế dấu hiệu nhận diện nhãn hiệu tập thể. Hoàn tất việc lập và gửi hồ sơ đăng ký bảo hộ nhãn hiệu tập thể “Gạo nếp cái hoa vàng Kinh Môn” tới Cục Sở hữu trí tuệ. Dự kiến trong tháng 11 tới, sản phẩm nếp cái hoa vàng Kinh Môn (của những hội viên tham gia dự án) sẽ được thu hoạch, bảo quản, chế biến theo một quy trình nghiêm ngặt, bảo đảm sản phẩm có  sự đồng đều về chất lượng, đồng thời toàn bộ sản phẩm sau khi chế biến sẽ được đóng gói và mang nhãn hiệu tập thể nếp cái hoa vàng Kinh Môn.

HÀ VY