Chuyện nghe ra có vẻ bịa, nhưng đó là sự thật. Ông là nhà văn, dịch giả tiếng Tầu cự phách. Mấy năm gần đây ông phát tài vì dịch nhiều. Ông là người dịch Khổng Tử, Hàn Phi Tử… những tác phẩm nổi tiếng của Trung Quốc.
Năm 1981, Ông Văn Tùng quyết định từ bỏ nghề dạy học. Hồi ấy ông là giáo viên văn tại một trường cấp ba thuộc Hà Tây. Ông là một giáo viên có thâm niên kha khá lại được đào tạo cơ bản. Ông học đại học từ những năm 60 thế kỷ trước, lại được đi Trung Quốc tu nghiệp thêm. Bởi thế ông mới giỏi tiếng Tầu. Với ông thì chỉ có "nỉ hảo" (tốt) chứ không có điều gì "pú hảo" (không tốt).
Vào một ngày ông viết lá đơn gửi hiệu trưởng nhà trường xin thôi nghề. Ông kể rằng cả trường ngớ người vì không hiểu sao ông Tùng lại ra về, bỏ đứt cái công việc kỹ sư tâm hồn. Ông nộp đơn cho giám hiệu xong là đạp cái xe cọc cạch đi thẳng. Trong đơn ông ghi rõ "Không đòi hỏi chế độ gì". Câu hỏi vì sao ông bỏ nghề dạy học mãi sau này không khí thoáng đãng hơn ông mới tiết lộ.Ông kể rằng, hằng ngày lên lớp giảng những bài thơ khô khốc, có bài rất sáo rỗng, ông thấy khó chịu. Nhưng là người thừa hành không thể cãi lại, không thể gắn ý kiến chủ quan của mình vào được. Ông Văn Tùng nhớ tới nhà thơ Đào Tiềm, thế kỷ 4 sau Công nguyên của Trung Quốc. Ông Đào Tiềm làm quan chắc cũng không to, một hôm lính hầu thưa rằng mời quan đóng mũ áo tề chỉnh để nghênh tiếp quan trên. Đào Tiềm nghĩ làm quan chỉ có 5 đấu gạo một tháng mà khổ sở thưa gửi, khăn mũ lằng nhằng thì khổ lắm! Ông buộc dây vào mũ cánh chuồn treo lên công đường và từ quan…
Ông Văn Tùng liên tưởng đến ông Đào Tiềm mà có ý coi mình ngang ngửa Đào Tiềm chứ kém cạnh gì. Ta đây dạy học có tới 13 cân gạo mậu dịch, chứ có xoàng đâu. Thôi ta bỏ nghề vì ta không thể là con vẹt với học trò được. Thế là Ông Văn Tùng ra về và lăn lộn sống qua thời bao cấp. Hồi ấy, ông đã mở quán sách đâu như phía đường xuống Cầu Biêu, Thanh Trì gì đó. Ông hay đến Nhà xuất bản Quân đội nhân dân để kiếm sách hay mua về bán và cho thuê. Ngày ấy sách in ra hàng vạn cuốn mà bán hết veo.
Ông cứ sống khốn khó nhưng thú vị vì ông được bên sách suốt 24 trên 24 giờ. Ông đam mê sách hơn cả người tình. Ông vượt qua khó khăn thời bao cấp không tem không phiếu, không cơ quan tổ chức gì cả. Ông viết văn như trời hành, mỗi bữa một cái bánh mỳ và mấy lít nước sôi để nguội. Đùng một cái, năm 1999 người ta gọi ông đi lĩnh tiền. Ông ngạc nhiên không biết ai cho mình tiền đây. Khi đến Sở Lao động - Thương binh và xã hội tỉnh Hà Tây, ông mới ngã ngửa vì đây là tiền ông được truy lĩnh lương hưu từ năm 1981. Mặc dù trong đơn khi ông xin nghỉ ông không nhận quyền lợi gì. Có lẽ cũng vì ông là nhà văn nổi tiếng dịch thuật nên có tác động phần nào. Ông có món tiền lớn coi như bắt được, ông làm được cái nhà.
Bây giờ ông đã có nhà cửa khang trang tại ngõ Thổ Quan, Khâm Thiên, Hà Nội. Ông ở một mình với người giúp việc. Đường tình duyên của ông cũng rất gập ghềnh như cuộc đời ông. Cô vợ xinh đẹp ngày ấy bỏ ông ra đi hình như có một lý do vì ông coi cô không bằng những cuốn sách xếp ngổn ngang trong nhà…
VH (st)