Phút thư giãn của Anh hùng Lao động Đặng Quang Thuần

Chúng tôi có dịp gặp lại Nhà giáo Nhân dân Đặng Quang Thuần sau 10 năm ông được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới. Thời gian làm mái tóc thầy Thuần thêm nhiều sợi bạc, nhưng  sự giản dị, cởi mở và nhiệt tình thì vẫn như ngày nào. Chỉ cho tôi chiếc xe đạp cũ, thầy Thuần bảo: “Tôi có thể tiếp tục làm việc sau khi nghỉ hưu một phần là nhờ nó”. “Thầy vẫn làm việc ạ?”. “Làm chứ, mình làm việc quen rồi, giờ ngồi không thấy khó chịu lắm. Hơn nữa công việc khuyến học cũng phù hợp với khả năng, lại được gắn bó với nghiệp “trồng người” nên rất vui”.

Người anh hùng của ngành giáo dục giờ là Phó Chủ tịch Thường trực Hội Khuyến học và Hội Cựu giáo chức huyện Gia Lộc, Ủy viên Thường vụ Hội Khuyến học tỉnh và chiếc xe đạp cũ là bạn đồng hành của ông  trên suốt các chặng đường. Thầy Thuần chia sẻ: “Đi xe đạp tuy chậm nhưng cũng có nhiều cái lợi, vừa có thể rèn luyện sức khỏe, vừa dễ tiếp cận với bà con nhân dân để nắm bắt tình hình, lại còn góp phần làm sạch môi trường nữa chứ. Nhớ lại những ngày còn công tác tại Trường Tiểu học thị trấn Gia Lộc (Trường PTCS Nghĩa Hưng trước đây), được phân công bồi dưỡng đội tuyển học sinh giỏi của huyện Tứ Lộc, mình cũng đạp xe từ Gia Lộc sang Hưng Đạo (Tứ Kỳ) dạy bồi dưỡng. Thậm chí còn mang theo cả gạo để cùng ăn với học sinh. Có quan tâm, gần gũi mới hiểu được học trò để dạy cho tốt, cho phù hợp”. 25 năm phụ trách đội tuyển, thầy Thuần đã bồi dưỡng hơn 100 học sinh giỏi tỉnh, 9 học sinh giỏi quốc gia cho tỉnh và huyện. Kinh nghiệm của những năm dạy học và làm quản lý giáo dục giúp thầy Thuần nhận ra một điều, để làm tốt công tác khuyến học, trước hết cần làm cho mọi người có nhận thức đúng đắn về nhu cầu, động cơ và mục tiêu học tập để từ đó quyết tâm, hăng say trau dồi kiến thức, không ỷ lại sự giúp đỡ của người khác. Chính vì vậy, ngoài thời gian thường trực tại Văn phòng Hội để hướng dẫn các cán bộ hội cơ sở tìm hiểu các chỉ thị, nghị quyết của cấp trên về công tác khuyến học, thầy Thuần dành nhiều thời gian đi cơ sở nắm bắt tình hình, suy nghĩ, đề xuất các giải pháp phát triển phong trào khuyến học của địa phương. Thầy Thuần cho biết: Trong hoạt động khuyến học, thì học sinh khuyết tật, học sinh có hoàn cảnh khó khăn cần được quan tâm đặc biệt. Để khuyến khích các em hăng say học tập, vươn lên trong cuộc sống, cần tạo mọi điều kiện giúp đỡ các em tiếp cận với môi trường giáo dục. Còn nhớ hơn 20 năm về trước, Trường Tiểu học thị trấn Gia Lộc do thầy làm Hiệu trưởng là mô hình điểm của tỉnh về giáo dục trẻ khuyết tật hòa nhập cộng đồng trong điều kiện không có lớp chuyên biệt. Hồi ấy, để giúp các em học sinh mù, học sinh câm điếc học tập tại trường, thầy Thuần đã mạnh dạn cử giáo viên của trường tham gia các lớp bồi dưỡng giáo viên chuyên biệt tại Trường mù Nguyễn Đình Chiểu (Hà Nội), rồi thành lập một nhóm giáo viên chuyên dạy trẻ khuyết tật cho trường.  Kinh nghiệm giáo dục trẻ khuyết tật của thầy đã được nghiệm thu là đề tài khoa học cấp Bộ, được nhiều đơn vị về học tập.

Ngày nay, vẫn với tấm lòng thương yêu đối với học sinh, ở cương vị của người cán bộ làm công tác khuyến học, thầy Thuần lại trăn trở với suy nghĩ làm cách nào để giúp được các em có hoàn cảnh đặc biệt. Động viên các em đến lớp là một phần, điều quan trọng hơn cả là giúp đỡ các em về vật chất thông qua các học bổng, các phần thưởng khuyến học. Muốn làm được điều đó, việc vận động gây quỹ khuyến học là rất cần thiết. Quan điểm của thầy Thuần khi chỉ đạo các Hội Khuyến học cơ sở là "vận động gây quỹ phải trên tinh thần tự nguyện, xuất phát từ cái tâm của người ủng hộ với sự nghiệp giáo dục, khuyến học, khuyến tài. Tùy theo đặc điểm, hoàn cảnh kinh tế của mỗi địa phương để có hình thức vận động phù hợp. Sử dụng quỹ phải công khai, minh bạch trên tinh thần tiết kiệm, khen thưởng đúng người, đúng việc mới khuyến khích, động viên được mọi người thi đua học tập. Bản thân thầy Thuần luôn là người tiên phong, gương mẫu trong ủng hộ quỹ khuyến học. Năm 2000, thầy dành phần lớn tiền thưởng khi được phong Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới cho Quỹ Khuyến học Trường Tiểu học thị trấn Gia Lộc. Trong thời gian nghỉ hưu, thầy đã trích lương hưu ủng hộ Quỹ Khuyến học xã Nghĩa An (Ninh Giang), quê của thầy 1 triệu đồng. Gần đây, nhận phần thưởng cho danh hiệu 40 năm tuổi Đảng, thầy lại dành trọn tiền thưởng cho Quỹ Khuyến học thị trấn Gia Lộc. Thầy đã góp phần quan trọng đưa phong trào khuyến học của Gia Lộc nhiều năm là đơn vị tiêu biểu của tỉnh.

Không chỉ làm khuyến học, thầy Thuần còn phát huy khả năng, kinh nghiệm của một “cây sáng kiến”. Khi còn công tác, thầy đã từng có 12 sáng kiến được giải thưởng cao cấp tỉnh, 4 kinh nghiệm được phổ biến toàn quốc và 2 đề tài khoa học cấp Bộ. Ở tuổi xấp xỉ “thất thập”, thầy Thuần vẫn giữ cho mình thói quen mỗi ngày dành 1-2 giờ đồng hồ để đọc sách, báo, tích lũy kiến thức, rèn luyện sức khỏe để tiếp tục cống hiến. Giữa cuộc sống đời thường ồn ào, hối hả, người thầy giáo anh hùng vẫn lặng lẽ tiếp sức cho thế hệ trẻ tích cực học tập vì tương lai tươi sáng của nước nhà.

THANH MAI