Ở một khu rừng nhỏ, có hai mẹ con nhà mèo.
Khi mèo con ra đời thì mẹ nó đã già. Mèo mẹ hiền lành thương con, chiều chuộng, còn mèo con thì nhõng nhẽo, làm nũng mẹ và ỷ lại.
Đến tuổi con phải đi tìm mồi sống tự lập, thì chẳng may mèo mẹ bị bệnh. Ban đầu chỉ là sưng bọng răng, rồi không kiêng được, nên nhiễm trùng, phát sốt. Mẹ nằm bẹp dí ở nhà, hai ngày chả có gì ăn. Mấy bầu sữa teo tóp lại, mỗi khi mèo con rúc vào bú, ruột mẹ đau rát. Có lúc mèo con hỏi mẹ, thế cha đâu không thấy về giúp đỡ mẹ con. Mèo mẹ ứa hàng nước mắt, im lặng.
Mèo con thương mẹ. Nó nghĩ: Nếu ở nhà mãi rồi có khi cả hai đều chết đói. Nó quyết định lẻn ra ngoài tìm mồi.
Từ nhỏ, mèo con chỉ ru rú ở nhà, không chịu ra ngoài, bây giờ nó sợ sệt nhìn chung quanh, thấy cái gì cũng lạ. Gặp một con chim đang vạch cỏ tìm sâu bên đường, mèo tung người lao đến định vồ. Nhưng chỉ nghe tiếng: “Vút”, con chim đã bay lên ngọn cây, còn vắt vẻo cái đuôi, rồi rũ chiếc lông tơ rơi xuống mặt mèo như chế nhạo.
Mèo con buồn lắm. Nó ân hận. Trước kia, những lúc có mẹ bên cạnh dạy cách săn mồi, mèo không để ý, chỉ mong những giọt sữa ngọt thơm từ chiếc vú nhỏ nhoi của mẹ. Bây giờ tự lập, động tác vụng về, thô thiển quá.
Nó uể oải đi về phía trước... Kìa, có hai con chuột đang giằng nhau một bông lúa. Mèo mừng lắm. Nó định bụng phải thật bình tĩnh. Nhưng khi lấy hết sức lao tới, thì hai con chuột đã chui tọt vào lỗ hang sâu hút.
Mèo con lại một lần nữa vồ hụt. Cơn đói bắt đầu cồn cào. Nó đi lên phía trước mà chẳng biết sẽ đi đâu.. thì một lão cáo già đứng ngay trước mặt.
- Ê thằng nhép. Hôm nay giở giời hay sao mà mày dám xa cái váy của mẹ, ra đây?
- Ngao! Bác cáo ơi, mẹ tôi ốm nằm ở nhà. Tôi đói quá, đành phải đi tìm thức ăn cho mẹ tôi đây.
Lão cáo phá lên cười:
- Mày thì kiếm thức ăn sao được. Trông thấy mày, lũ chuột không những chẳng sợ, có khi lão chuột sù còn cắn cho cụt tai đấy!
- Ngao, thật vậy ư bác cáo. Bây giờ tôi phải làm thế nào có thức ăn cho mẹ?
Ngay lúc ấy có một con chuột nhắt thập thò bên rãnh nước, đang tìm mồi, cáo bảo mèo:
- Ê nhóc, có mồi kia, mày thử bắt đi.
- Vâng.
Mèo con đi nhẹ nhàng, tiến gần con chuột, nó dướn mình lao phăng tới, con chuột thính tai ngoắt đuôi và lẻn vào gốc cây biến mất.
Cáo vểnh râu, ngạo nghễ:
- Thế thì chỉ có chết đói thôi. Mày không kiếm ăn được rồi. Thôi về rúc vào đít mẹ mày, nhóc ạ.
- Nhưng bác cáo ơi, mẹ tôi ốm nặng, tôi phải đi tìm thức ăn chứ.
- Vậy phải luyện tập cách săn mồi. Ai lại chạy xồng xộc như thế.
Thương tình, cáo đã dạy cho mèo con cách giấu mình, trườn lên gần con mồi, rồi nín thở, phán đoán hướng chạy trốn của nó mà lao lên, rồi tìm cách dùng chân đè chặt con mồi và ngoạm vào hầu nó, không cho chạy thoát…
Mèo con học rất nhanh. Nó tự trách mình đã bỏ ngoài tai lời mẹ dạy trước đây, nếu không bây giờ làm gì đến nỗi.
Rồi mèo con đã kiếm được con mồi đầu tiên trong đời nó. Đó là một con chuột đồng béo mũm mĩm. Tuy đói lắm, nhưng nó chẳng dám ăn. Trong lòng nó rộn niềm vui. Nó ngoạm chặt con chuột đồng, mang về cho mẹ.
Tới cửa hang, nó gọi to:
- Mẹ ơi, ngoao...
Không có tiếng trả lời, nó lo lắng lao vào nhà, nhưng mèo mẹ không nằm ở đây nữa.
Nó thực sự hoảng hốt bổ đi tìm, nhưng vẫn nhũng nhẵng con mồi mang theo. Nó vừa đi vừa gọi. Tiếng kêu vang động khu rừng nhỏ. Con mồi đã bắt đầu nhẽo, nó vẫn không dám ăn, mặc dù cơn đói cào cấu ruột gan nó.
Mèo con không biết rằng, mẹ nó sau khi hết cơn sốt li bì, tỉnh dậy không thấy con đâu, đã hốt hoảng đi tìm. Mèo mẹ vào rừng, vừa đi vừa gào lên tiếng não nề tìm con. Nó đi lang thang, gặp suối uống nước, bới củ cây ăn tạm. Nó đi hết ngày này sang ngày khác vừa mệt vừa khổ đau.
Trong khi ấy, mèo con thất thểu trong cánh rừng phía nam. Nó gặp những mẩu thịt rơi vãi của loài quạ ăn, còn sót lại, nhấm nháp cho đỡ đói, và ngoạm con mồi lang thang tìm mẹ.
Bỗng con sói xám xuất hiện, chặn đường đi.
- Ê thằng nhóc con, tao đi từ sáng đến giờ chưa có gì lót dạ đây.
Sợ quá, mèo run rẩy:
- Ông sói, cháu van xin ông hãy tha cho cháu. Cháu đang đi tìm mẹ.
- Không được. Mày nói dối?.
- Dạ, cháu nói thật mà. Cháu bị lạc mẹ. Mẹ cháu bị ốm, nằm ở nhà, bây giờ không biết đi đâu, tìm mấy ngày không thấy. Hay là mẹ đã…
- Thế cái gì kia?
- Con chuột…
- Láo, sao mày nói lạc mẹ, đi tìm?
- Cháu không nói dối. Tập mãi cháu mới bắt được con này đem về cho mẹ, thì mẹ bỏ đi đâu mất.
Con sói đến bên, hỏi:
- Thế sao mày không ăn?
- Cháu chưa tìm thấy mẹ, nên chưa dám ăn.
- Hả, nhưng có mùi rồi, không ăn thì hỏng mất.
- Thế à bác sói. Mong bác tha cho cháu, cháu đi tìm mẹ.
Con sói xám động lòng thương. Nó biết đây là con mèo hiếu nghĩa, đành nhịn đói mà đi.
Mèo con mừng quá, nó lại nhũng nhẵng càm theo con mồi đi sâu vào rừng già. Nó nghe trong không gian có tiếng kêu não nùng tuyệt vọng. Nó nhận ra tiếng quen quen và hăm hở đi về phía đó. Càng đến gần âm thanh càng rõ. Và đúng là tiếng mèo mẹ. Sức lực tự nhiên trào dậy, nó kéo lê con mồi chay băng băng về phía trước. Và đến bên bờ suối nhỏ, nó nhận ra bóng mèo mẹ đang gục đầu khóc. Như có sức mạnh diệu kỳ, mèo con ngoạm chặt con mồi lao băng dòng suối đang vơi cạn.
Hai mẹ con quấn quýt bên nhau. Chúng khóc. Nước mắt chảy chan hoà dòng suối. Nước suối tự dưng tràn về đầy ăm ắp và kỳ lạ thay, từ đó mặt nước bốc hơi nóng ấm quanh năm. Các loài vật thường kéo đến đây tắm gội, nhảy nhót nô đùa. Và con người gọi là suối Mèo...
THIÊN GIA TRANG