Chiều 28 Tết, trong khi người người hối hả đi sắm Tết, đi làm đẹp thì chị Hương ở Gia Xuyên (Gia Lộc) vẫn cặm cụi với chiếc xe đạp đi thu mua “đồng nát, sắt vụn”. Địa bàn của chị trải rộng khắp các phường Phạm Ngũ Lão, Lê Thanh Nghị, Hải Tân, khu đô thị mới phía Đông TP Hải Dương... Tiếng rao thoáng buồn khi vừa đến đầu một ngõ nhỏ ở đường Lê Thanh Nghị có người nói với chị trong vòng 1 tiếng qua đã gặp ít nhất 5 “đồng nghiệp” của chị cùng đi vào ngõ. Chị Hương bảo: “Có tới 5 người vào rồi thì mình còn gì để mua nữa. Từ sáng tới giờ, đạp xe mỏi chân mà lượng hàng mua được chẳng bõ bèn gì”. Nói vậy nhưng chị Hương chưa hết hy vọng, bởi Tết là dịp để các gia đình dọn dẹp nhà cửa, sắp xếp lại đồ đạc cũ, sắm thêm đồ mới. Những phế thải như đồ nhựa, đồ nhôm cũ hoặc giấy vụn, bìa các tông cũng vì thế nhiều hơn ngày thường. Hôm trước chị gặp may, mua được nhiều hàng, tiền lãi thu được hơn 100 nghìn đồng, trong khi ngày thường số tiền thu được chỉ xấp xỉ 50-70 ngàn. Vì thế, từ ngày từ 23 tháng Chạp trở đi, đội quân thu mua phế thải như chị xuất hiện với tần số dày đặc trên các ngõ phố, chuyện hai hay ba người cùng vào một ngõ là chuyện thường, ai may hơn thì mua được nhiều hàng hơn. Chị Hương cho biết: những người làm nghề như của chị ở nhiều độ tuổi khác nhau, có người đã trung tuổi không còn cơ hội vào làm công nhân ở các khu công nghiệp; có người còn trẻ nhưng đang nuôi con nhỏ, muốn theo nghề lao động tự do để chủ động về thời gian… Họ đến từ các xã ven thành phố như Gia Xuyên (Gia Lộc), Ngọc Sơn (Tứ Kỳ)…. Có người tranh thủ lúc nông nhàn hoặc dịp nghỉ Tết như thế này để tăng thêm thu nhập cho gia đình, những mong có một cái Tết thật tươm tất, nhưng cũng có người trở thành thợ mua đồng nát chuyên nghiệp. Rong ruổi khắp các ngõ phố của TP Hải Dương, bữa trưa của họ thật đạm bạc với 10 nghìn với vài miếng thịt kho, đậu rán tại các quán bình dân ở chợ Hải Tân. Hàng gom trong ngày được bán ngay tại các đại lý thu mua phế thải của thành phố. Khi được hỏi, hầu hết các chị đồng nát đều trả lời sẽ làm hết ngày 28 hoặc 29 Tết rồi mới nghỉ, lo Tết cho gia đình.

Tuy thu nhập cao hơn, nhưng những người mưa sinh bằng việc bán hoa, cây cảnh dịp Tết cũng vất vả không kém thợ mua đồng nát sắt vụn hay lái xe xích lô. Hàng tuần liền ăn, ngủ tạm bợ trong các quán hàng dựng tạm, mái che bằng bạt ni lông mỗi cơn gió bấc tràn qua lại co mình vì rét. Anh Khoe, ở thôn Thiện Trang xã Thanh Xuân (Thanh Hà) năm nào cũng về Văn Giang (Hưng Yên) để buôn quất cảnh bán vào dịp Tết. Năm nay anh có mặt tại chợ hoa xuân ở gần Trung tâm Thương mại từ 25 Tết. Đến chiều 28, đã bán được gần 300 gốc. Anh Khoe phấn khởi cho biết: năm nay quất chạy, lại được giá nên anh em xa nhà mấy ngày cũng phấn khởi. Năm ngoái, anh “đánh hàng” vào TP Hồ Chí Minh, gặp thời tiết nắng nóng, quất trút lá, trút quả tới 30%, lỗ nặng, cả năm vừa rồi phải làm vườn cật lực để “đạy nợ”. Năm nay rút kinh nghiệm, đi hàng gần, mỗi cây quất lãi vài chục nghìn đồng, trừ 1,8 triệu tiền thuê mặt bằng, thì cũng đủ để có một cái Tết kha khá, và chút tiền tiết kiệm nuôi hai đứa con ăn học.

Nhìn những người bán hàng tại chợ hoa xuân vội vã chuẩn bị cơm trưa, chập chờn với giấc ngủ đêm, chúng tôi thầm mong họ sớm bán hết hàng, kịp trở về với gia đình trong bữa cơm tất niên và đón một giao thừa thật trọn vẹn. 

Tết cũng là dịp các tài xế xích lô có cơ hội tăng thêm thu nhập. Tại các chợ hoa xuân, lực lượng xích lô luôn túc trực, sẵn sàng chở đào, quất, cây cảnh, chậu cảnh đến địa chỉ mà khách hàng yêu cầu.

Thường ngày ông Nguyễn Văn Quang, ở phường Lê Thanh Nghị (TP Hải Dương) chủ yếu chở bàn ghế, tủ, giá sách ở các cửa hàng đồ gỗ trên đường Thống Nhất, mấy ngày cuối năm ông tranh thủ ra chợ hoa để chở thêm. Ông cho biết: “Năm nay đào, quất đắt nên lượng khách mua cũng giảm hơn so với năm ngoái. Những năm trước tranh thủ Tết ra chở đào, quất thuê tôi cũng kiếm được kha khá, nhưng giờ thì khó khăn hơn”. Tuy nhiên, mấy ngày áp Tết, mỗi ngày ông Quang cũng kiếm được 200-300 nghìn đồng, gấp đôi ngày bình thường. “Làm cả năm rồi tới ngày Tết ai chẳng muốn nghỉ, nhưng phải tranh thủ kiếm cái Tết cho con chứ”-ông Quang tâm sự. Những ngày này giá cả chở hàng cũng được “phát” cao hơn, hàng chở cũng nhẹ hơn nên không chỉ riêng ông Quang, mà hầu hết những người làm nghề chở xích lô những ngày giáp Tết ở các chợ hoa đều muốn có nhiều người thuê chở hàng. Và lẽ tất nhiên, khi nào chợ hoa tan thì cũng là lúc những người đạp xích lô về nghỉ Tết.

Tới các quán cà phê vỉa hè trên phố Minh Khai, Đội Cấn, quán trà đá tại quảng trường Độc Lập (TP Hải Dương) những ngày này không chỉ nhộn nhịp khách tới uống cà phê, mà đây cũng là những ngày “làm ăn được” của những người làm nghề đánh giày. Tại góc phố đầu đường Đội Cấn, chúng tôi gặp Nguyễn Văn Tuấn, quê ở xã Tân An (Thanh Hà) cùng cậu bạn tên Diên, quê Thanh Miện đang cặm cụi ngồi đánh gần chục đôi giày cho khách. Tuấn cho biết: “Ngày thường bọn em chỉ đánh được 10 đôi giày, có hôm mời chào cả ngày được 2 đôi. Chỉ có dịp gần Tết bọn em đông khách hơn, từ sáng tới giờ bọn em cũng đánh được hơn 20 đôi rồi, em bán cả miếng lót dày nữa nên cũng kiếm được”. Những ngày này, khách hàng tới đánh giày không chỉ là những vị khách tiện uống cà phê thì đánh nữa, mà còn có cả những người tiện đi đánh giày thì ngồi uống cà phê. Có nhiều khách quen mang giày ra đánh rồi lát qua mang về. Đã 3 năm nay, Tuấn cùng các bạn đánh giày tới trưa 30 Tết mới nghỉ rục rịch chuẩn bị đồ về quê ăn Tết.

Khi Tết đã về rất gần, giữa dòng người tìm về sum họp bên gia đình thì còn có những người vẫn đang cố gắng tranh thủ để lo cho gia đình một có cái Tết đủ đầy.