Người dân đến dự lễ cưới của gia đình bác Nguyễn Văn Đoàn ở thôn Văn Thai, xã Cẩm Văn (Cẩm Giàng)

Chuyện đi ăn cỗ cưới phải mừng phong bì đã trở nên phổ biến và hệ lụy của nó cũng đã được bàn nhiều. Tuy vậy, có những “chuyện lạ” ở một số thôn của hai huyện Gia Lộc và Cẩm Giàng, người dân tổ chức lễ cưới nhưng không nhận phong bì.

Từ nét đẹp văn hóa...

Chị Vũ Hồng Thắm từ Hà Nội về ăn cỗ cưới của một người bạn ở thôn Văn Thai, xã Cẩm Văn (Cẩm Giàng) rất ngạc nhiên khi chủ nhà nhất định không nhận phong bì mừng cưới. Ông Phạm Văn Bình, trưởng thôn Văn Thai cho biết: Từ bao đời nay, người dân nơi đây đã không nhận phong bì của những người đến ăn cỗ cưới. Tục lệ này là một nét đẹp văn hóa ít nơi có được. Những gia đình có con đến tuổi dựng vợ gả chồng đều quan niệm là ngày vui lớn nên vui vẻ làm cỗ khao dân làng. Người dân đến ăn cỗ cưới vì thế cũng không bị áp lực về tiền bạc. Họ tự nguyện đến vì tình làng nghĩa xóm chứ không phải để "trả nợ miệng" như mặt trái của việc nhận phong bì ở nhiều đám cưới hiện nay. Đặc biệt, những người già không còn phải lo xin tiền của con cái để đi ăn cỗ cưới. Nét đẹp ở lễ cưới không phong bì còn thể hiện trong thái độ tiếp đãi chu đáo của chủ nhà: Từ việc sắp mâm theo đúng độ tuổi, vai vế, thức ăn bảo đảm an toàn, vệ sinh thực phẩm đến việc sau khi khách ăn xong còn có người mang tăm, chậu nước ấm và khăn đến từng mâm. Tuy nhiên, theo thời gian, thủ tục mang khăn và nước ấm đến nay đã bị mai một. Một nép đẹp khác của những đám cưới không phong bì ở thôn Văn Thai còn ở chỗ không có hiện tượng thanh niên say rượu, hút thuốc lá hay mở nhạc thâu đêm.

Không chỉ Văn Thai, ở thôn Vô Lượng, xã Thống Nhất và thôn Đồng Lại, xã Liên Hồng (Gia Lộc) tổ chức đám cưới không nhận phong bì cũng là niềm tự hào của người dân nơi đây. Theo ông Đoàn Mạnh Tiền, trưởng thôn Vô Lượng, tục lệ này giúp tình làng nghĩa xóm gắn bó bền chặt hơn. Người làng cảm thông với nỗi vất vả trong việc tổ chức lễ cưới của chủ nhà nên thường đến phụ giúp làm cỗ, trang trí cho phòng cưới... Ông Phạm Văn Nép ở thôn Đồng Lại hồ hởi cho biết: Lệ làng không nhận phong bì nên ông và các cụ trong làng không phải lo lắng khi được ai đó đến mời đi ăn cỗ cưới (!).

...đến gánh nặng cho những gia đình nghèo

Tuy vậy, việc không nhận phong bì mừng cưới cũng trở thành áp lực lớn đối những gia đình có hoàn cảnh kinh tế khó khăn. Bác Phạm Thị Bấm ở thôn Đồng Lại cho biết: Gia đình bác đã 4 lần tổ chức lễ cưới cho 4 người con và đều không nhận phong bì. Cách đây vài tháng, gia đình phải bỏ ra hơn 40 triệu đồng để tổ chức lễ cưới cho người con trai út. Vì hoàn cảnh khó khăn nên con trai bác đã phải tạm ứng trước 1 năm tiền lương cùng gia đình lo đám cưới cho mình. Trong khi đó, giá thực phẩm lên cao nên chỉ tính riêng chi phí cho khoảng 50 mâm cỗ đã lên tới hơn 20 triệu đồng. Là gia đình thuần nông nên số tiền đó trở thành gánh nặng đối với gia đình bác Bấm.

Bác Nguyễn Văn Đoàn ở thôn Văn Thai đã 3 lần tổ chức lễ cưới cho 3 người con cho rằng, việc không nhận phong bì đã thành lệ làng nên mỗi gia đình ở thôn bác khi có con đi xây dựng gia đình đều xác định phải bỏ ra từ 30 đến 50 triệu đồng. Trong đó, những gia đình thuộc dòng họ lớn, việc làm cỗ cưới từ 50 đến 60 mâm là điều khó tránh khỏi. Nhiều gia đình phải vay mượn tiền, sau đó lại gồng mình lên để lo trả nợ cũng không có gì lạ. Tuy nhiên, do tâm lý "trăm năm mới có một lần" nên nhiều gia đình tuy hoàn cảnh khó khăn vẫn cố lo tổ chức lễ cưới cho con thật chu đáo.

Theo bác Vũ Thị Hoài ở thôn Vô Lượng, việc bỏ ra vài chục triệu đồng để tổ chức đám cưới đối với gia đình khá giả không trở thành nỗi bận tâm lớn, thậm chí gia đình càng khá giả càng muốn có nhiều người đến ăn cỗ cưới để chúc phúc cho con cái. Nhưng đối với những gia đình nghèo thì đây thật sự là gánh nặng.

Mặc dù vậy, theo người dân ở cả ba thôn Văn Thai, Vô Lượng và Đồng Lại thì vẫn nên duy trì tục lệ đám cưới không nhận phong bì. Nhưng để nó luôn giữ được nét đẹp văn hóa truyền thống và không trở thành gánh nặng cho những gia đình nghèo cần xóa bỏ tệ làm cỗ bàn linh đình. Chính quyền địa phương cần vận động người dân chú trọng đến phần văn nghệ hơn là tổ chức ăn uống. Ngoài ra, mỗi thôn nên có loa, đài, phông, bạt, bàn ghế... chung, giúp giảm tối đa chi phí cho gia chủ mà vẫn giữ được không khí vui tươi, lành mạnh vốn có.

PV