Còn dân thì còn nước

Nước ta vừa giành được độc lập thì quân Tưởng ồ ạt kéo vào miền Bắc, kéo theo bọn phản động Việt Quốc, Việt Cách, ráo riết chống phá cách mạng để lập chính quyền tay sai, phục vụ cho chúng. Lúc này, chủ trương của ta là tỏ thái độ hợp tác với họ, vì họ nhân danh đồng minh vào giải giáp quân Nhật, do đó không được để mắc mưu khiêu khích của chúng. Nhằm quán triệt các tỉnh có quân đội Tưởng đóng không kìm được nóng nảy để xảy ra xung đột, Bác đã triệu tập chủ tịch các tỉnh Phú Thọ, Vĩnh Yên, Phúc Yên, Sơn Tây, Bắc Giang, Lạng Sơn... về Hà Nội để nhắc nhở. Bác nói: “Chính phủ cho gọi các chú về có một số việc. Hình như quân Tưởng đã gây cho các chú nhiều chuyện rắc rối lắm phải không?”.

Được lời như cởi tấm lòng, các đại biểu thi nhau kể tội bọn Tàu Tưởng. Lát sau, Bác giơ tay ra hiệu là Bác hiểu hết cả rồi và nhẹ nhàng giảng giải: “Bác nói để các chú hiểu: Họ nhân danh đồng minh vào tước vũ khí quân đội Nhật, mình không tỏ thái độ hợp tác, họ sẽ vin cớ ấy để gây khó dễ cho mình”. Các đại biểu nêu ý kiến:
- Thưa Bác! Mình muốn hợp tác, nhưng họ lại không muốn hợp tác, mà chỉ muốn cướp đất của ta thì làm sao?

Bác giải thích vắn tắt: Mình hợp tác vì họ có 500 triệu dân mà ta chỉ có 20 triệu, họ có 4 triệu quân mà quân đội ta thì mới đang xây dựng. Hợp tác là như thế, các chú có hiểu không?

Mọi người vẫn im lặng. Bác nói tiếp: “Các chú nói mất đất là mất bao nhiêu? Thế các chú có thấy dân ta hợp tác với họ, tin tưởng vào họ không? Nếu dân không đứng về phía chúng, không tin tưởng vào chúng thì ta không mất gì cả! Như thế là mất đất nhưng không mất nước, vì còn dân thì còn nước. Các chú phải nắm vững đường lối của Đảng và Chính phủ, phải tuân theo chỉ thị của Trung ương. Chú nào làm sai phải chịu kỷ luật”.

Sau cùng, Bác hỏi: “Có chú nào còn ý kiến gì nữa không?”.

Tất cả đều nhất trí, không ai có ý kiến gì nữa, vì qua cách giải thích ngắn gọn và rất sâu sắc của Bác, mọi người đều thông suốt, đều tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, của Bác và càng thấu hiểu hơn vai trò quan trọng của nhân dân.

Quay máy ra mà chụp nhân dân

Ngày 2-9-1945 lịch sử. Những dòng người đổ về Quảng trường Ba Đình như nước chảy. Giải phóng quân từ chiến khu về, tự vệ mới thành lập, các đoàn thể thanh niên, phụ nữ, công nhân, nông dân, thiếu nhi, các tầng lớp nhân dân của Thủ đô Hà Nội, tất cả đứng thành hàng ngũ chỉnh tề với cả một rừng cờ hoa, biểu ngữ. Niềm vui tràn ngập lòng người khi nghe Bác Hồ đọc Tuyên ngôn Độc lập, tuyên bố với quốc dân và cả thế giới sự ra đời của Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Đó là những hình ảnh đẹp nhất trong ngày lễ Quốc khánh.

Buổi lễ kết thúc, Bác Hồ ra về trên chiếc xe Citroen. Một phóng viên chạy tới ghé máy ảnh vào cửa kính định chụp ảnh Bác. Bác xua tay không cho chụp và bảo: “Chú hãy quay máy ra ngoài kia mà chụp nhân dân!”.

Cây gậy chữ Nhân

Kháng chiến toàn quốc bùng nổ. Nhiều nhân sĩ, trí thức vì tin tưởng vào Bác Hồ mà đi theo kháng chiến, chứ chưa thấy hết vai trò và sức mạnh của nhân dân. Có người biếu Bác một cây gậy quý làm bằng xương rắn ghép lại, mỗi đốt đều có hình chữ “Nhân”. Trong một buổi họp liên tịch giữa Hội đồng Chính phủ với Ban Thường trực Quốc hội, Bác Hồ đã đem cây gậy quý ấy tặng cụ Bùi Bằng Đoàn (Trưởng ban Thường trực Quốc hội) và nói một câu vừa giản dị, vừa ý nghĩa: “Khi trong tay có cây gậy này, cụ sẽ luôn luôn nghĩ đến nhân dân”.

Nhận cây gậy quý của Bác trao, cụ Bùi Bằng Đoàn cũng như các vị nhân sĩ, trí thức có mặt hôm đó đều cảm kích trước tình cảm và lời nhắc nhở của Bác Hồ. Cụ Bùi Bằng Đoàn đã nói rằng, dù tuổi cao, sức yếu,  nhưng có cây gậy này trong tay, cụ sẽ vượt qua mọi gian nguy, khó nhọc, nguyện một lòng một dạ đi với nhân dân cho đến thắng lợi cuối cùng.

THÁI HÀ (st)