Năm 1997, thị xã Hải Dương được nâng  cấp lên thành phố đô thị loại III. Từ một thị xã nhỏ, sau hơn 20 năm đổi mới và hội nhập, TP Hải Dương đã có sự chuyển mình mạnh mẽ. Trong phát triển kinh tế, các lĩnh vực sản xuất công nghiệp, TTCN được chú trọng ưu tiên đầu tư và phát triển mạnh như sản xuất vật liệu xây dựng, chế biến lương thực, thực phẩm, cơ khí, may mặc… sản xuất công nghiệp TTCN không ngừng phát triển, nhiều làng nghề truyền thống được khôi phục.

Năm 2005 mới chỉ có 500 cơ sở, đến 2008 đã tăng lên 1.206 cơ sở, hộ cá thể sản xuất, kinh doanh, tạo ra các chủng loại hàng hoá phong phú, đa dạng, có lợi thế cạnh tranh. Tiêu biểu là nghề sản xuất chế biến bánh đậu xanh cổ truyền, chế biến nông sản. Thành phố cũng tạo điều kiện cho các thành phần kinh tế đầu tư mở rộng sản xuất, liên doanh liên kết, ưu đãi đầu tư, thu hút nguồn vốn đầu tư vào thành phố. Hàng loạt các khu, cụm công nghiệp tập trung được ra đời, như khu công nghiệp Đại An, Nam Sách, Ken-mark, cụm công nghiệp phía Tây Ngô Quyền, Việt Hòa - Cẩm Thượng, ven quốc lộ 5... Để thu hút các nguồn vốn đầu tư, thành phố đã có những cơ chế, chính sách ưu đãi, tạo hành lang pháp lý thông thoáng, thuận lợi vì vậy đã thu hút được nhiều doanh nghiệp nước ngoài đến đầu tư vào các lĩnh vực lắp ráp ô-tô, sản xuất dây cáp và thiết bị điện…

Thành phố đã tập trung mọi nguồn lực để xây dựng đồng bộ kết cấu hạ tầng cơ sở. Đặc biệt, thành phố đã chọn khâu nhận thức rõ được tầm quan trọng của việc  phát triển giao thông đối với sự phát triển toàn diện về kinh tế-văn hóa-xã hội, đột phá phát triển giao thông bằng việc huy động nguồn ngân sách của tỉnh và của địa phương. Nhiều tuyến đường bộ được mở rộng, nâng cấp. Gần 200 tuyến đường nội thành đã được  trải nhựa, các đường liên khu, ngõ xóm được bê-tông hóa; các tuyến đường vành đai, trục trung tâm với quy mô rộng từ 30m đến 60m tạo thành mạng lưới giao thông liên kết giữa nội thành với các tuyến tỉnh lộ, quốc lộ và với các tỉnh bạn. Hệ thống cảng  sông được đầu tư, nâng cao năng lực bốc, dỡ hàng hóa từ 1,5 đến 2 triệu tấn hàng hoá/năm. Đây là yếu tố thuận lợi cho việc giao thương với các tỉnh bạn trong khu vực.

Thành phố đã xây dựng được 30 điểm chợ, siêu thị, trung tâm thương mại với 5.800 hộ đăng ký kinh doanh, tổng mức bán lẻ hàng hoá và dịch vụ nhiều năm qua đều đạt mức tăng bình quân 18%/ năm. TP Hải Dương còn nằm trong quần thể di tích lịch sử nổi tiếng như Côn Sơn-Kiếp Bạc, Văn miếu Mao Điền, động Kính Chủ... nên đã thu hút nhiều khách tham quan. Chỉ riêng năm 2008, thành phố đã đón hơn 1,5 triệu lượt khách, trong đó có 825 nghìn du khách quốc tế.

Nhờ những nỗ lực vượt bậc, kinh tế của thành phố liên tục tăng trưởng với tốc độ cao và chuyển dịch theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa, giảm dần tỉ trọng nông nghiệp. Tổng sản phẩm GDP bình quân tăng bình quân 14%. Năm 2008, tổng giá trị sản phẩm của thành phố đạt hơn 4.300 tỉ đồng, thu ngân sách nhà nước trên địa bàn đạt trên 1.804 tỉ đồng. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tích cực, năm 2008 là: Công nghiệp và xây dựng 55,5%; thương mại - dịch vụ tăng 40,3%; nông nghiệp 4,2%.

Không gian đô thị của Hải Dương không ngừng được mở rộng, đến nay diện tích tự nhiên của thành phố đã lên 7.138,6ha, dân số hơn 27 vạn người với 15 phường, 6 xã. Nhiều khu đô thị mới đã mọc lên như khu đô thị mới phía Đông và phía Tây, khu đô thị mới Ngô Quyền, Bắc Thanh Niên, Hải Hà… với tổng diện tích hơn 700 ha. Nhiều công trình trọng điểm đã được xây dựng, cùng các công trình thể thao, giải trí có quy mô tầm cỡ, các điểm du lịch sinh thái, hệ thống môi trường, công viên cây xanh… được quy hoạch xây dựng khang trang hiện đại. Các công trình, dự án xử lý rác thải, nước thải được quan tâm đầu tư đúng mức để bảo đảm  môi trường cho thành phố.  

Sự nghiệp văn hoá, giáo dục, y tế cũng phát triển mạnh. Hệ thống trường học, bệnh viện được đầu tư, nâng cấp. 100% số phòng học được xây dựng kiên cố. Trên địa bàn thành phố hiện có 1 trường đại học, 3 phân hiệu trường đại học, 4 trường cao đẳng, 2 trường dạy nghề, mỗi năm tuyển sinh và đào tạo hơn 20.000 sinh viên, đáp ứng đào tạo nguồn nhân lực có trình độ, chuyên môn, tay nghề không chỉ cho tỉnh Hải Dương mà còn cho các tỉnh bạn. Hệ thống bệnh viện và các trung tâm khám chữa bệnh được đầu tư, nâng cấp và mở rộng, phát triển hệ thống dịch vụ y tế ngoài công lập. Hiện nay thành phố có 6 bệnh viện lớn và 6 trung tâm chuyên khoa cùng hệ thống các trạm y tế xã, phường với đầy đủ trang thiết bị phục vụ việc khám chữa bệnh cho cộng đồng. Đến nay, thành phố đã có đầy đủ các công trình triển lãm, nhà hát, rạp chiếu phim, bảo tàng, thư viện, cung thiếu nhi, sân vận động, nhà thi đấu cấp quốc gia... Đời sống của các tầng lớp dân cư ở cả khu vực đô thị và nông thôn của thành phố ngày càng cao và không ngừng được cải thiện. Năm 2008, thu nhập bình quân đạt hơn 1.300 USD/ người.  

Vừa qua, Thủ tướng Chính phủ đã ra Quyết định công nhận TP Hải Dương là đô thị loại II. Đây là sự kiện quan trọng, có ý nghĩa đặc biệt đối với đảng bộ và nhân dân TP Hải Dương. Trên nền tảng vững chắc hiện nay, TP Hải Dương tiếp tục có những bước phát triển theo hướng bền vững, hứa hẹn trong một tương lai gần Thành Đông sẽ trở thành một đô thị văn minh, hiện đại của khu vực.