Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” là chủ trương lớn của Đảng nhằm hướng tới mục tiêu phát huy lòng yêu nước, ý chí tự lực, tự cường, tự tôn dân tộc, xây dựng văn hoá tiêu dùng của người Việt Nam và sản xuất nhiều hàng Việt Nam có chất lượng, sức cạnh tranh cao, góp phần cho quá trình tăng trưởng và phát triển kinh tế đất nước.
Để triển khai thực hiện cuộc vận động đạt được kết quả cao, một mặt không chỉ phổ biến, tuyên truyền, động viên nên sử dụng hàng Việt Nam đối với người mua hàng hóa (đối tượng tiêu dùng); mà trên khía cạnh khác, cần quan tâm chỉ đạo, tuyên truyền đối với người bán hàng hóa (đơn vị cung cấp) nhằm sản xuất ra nhiều hàng của Việt Nam thỏa mãn được nhu cầu phục vụ cho sản xuất và tiêu dùng; trong đó, việc tập trung phát triển mạnh một số sản phẩm công nghiệp phụ trợ dùng cho xuất khẩu là một hướng đi khả quan.
Thực tế tại Hải Dương những năm qua, hoạt động xuất khẩu hàng hóa của tỉnh thu được nhiều thành tích cao. Tốc độ tăng trưởng trị giá hàng xuất khẩu bình quân 5 năm (2006-2010) đạt trên 49%/năm. Riêng năm 2009, trị giá hàng xuất khẩu toàn tỉnh đạt 717,6 triệu đô-la Mỹ; 3 tháng đầu năm 2010 đạt trên 216 triệu đô-la Mỹ. Tuy nhiên, trong tổng trị giá hàng xuất khẩu đó, tỷ trọng hàng may mặc, giầy da, điện tử và dây cáp điện thường chiếm khá cao (năm 2009, trị giá xuất khẩu nhóm hàng này là 571,8 triệu đô-la, chiếm 79,68% tổng kim ngạch toàn tỉnh; 3 tháng đầu năm 2010 là 155 triệu đô-la, chiếm 71,75%).
Điều đáng quan tâm là cả bốn nhóm hàng này đều là hàng gia công, với nguyên vật liệu đầu vào nhập khẩu thường xuyên chiếm hơn 80% trong tổng giá trị đã xuất khẩu. Vì vậy, hiệu quả kinh tế thu được thông qua hoạt động xuất khẩu của những nhóm hàng này chưa cao, giá trị tăng thêm thấp.
Do đó, đẩy mạnh phát triển công nghiệp phụ trợ nói chung, công nghiệp phụ trợ cho sản xuất, xuất khẩu nhóm hàng may mặc, giầy da, điện tử và dây cáp điện là cách thiết thực nhất; nhằm thực hiện có hiệu quả cuộc vận động. Khi đó, các doanh nghiệp trong tỉnh sẽ mua vật tư, nguyên liệu sản xuất trong nước thay vì phải nhập khẩu từ nước ngoài để tổ chức sản xuất và xuất khẩu.
Để có thể phát triển mạnh mẽ công nghiệp phụ trợ, với phạm vi cấp tỉnh cần thực hiện đồng bộ các giải pháp như:
Trước hết cần triển khai điều tra, khảo sát, đánh giá đúng thực trạng công nghiệp phụ trợ trên địa bàn tỉnh. Qua đó xác định, hoặc định hướng rõ các lĩnh vực, sản phẩm cần được ưu tiên để tập trung nguồn lực phát triển. Chọn lọc một vài sản phẩm có nhu cầu tiêu thụ cao và phù hợp với khả năng của các doanh nghiệp trong tỉnh để có cơ chế hỗ trợ trong đầu tư, tiếp thị, đào tạo nguồn nhân lực nhằm từng bước tiếp cận, tham gia và thâm được vào "chuỗi giá trị" trong hoạt động gia công, xuất khẩu hiện tại. Ngoài ra, cần quan tâm hỗ trợ các doanh nghiệp phát triển công nghiệp phụ trợ về cơ sở hạ tầng, mặt bằng sản xuất, lãi suất tín dụng trong đầu tư trung và dài hạn, hỗ trợ thông tin thị trường, thông tin khoa học công nghệ để các doanh nghiệp có khả năng tiếp cận với công nghệ sản xuất phù hợp; tạo ra các sản phẩm nguyên liệu đầu vào thỏa mãn nhu cầu cho sản xuất hàng xuất khẩu.
Về phía doanh nghiệp cần nhận thức rõ tầm quan trọng của sản phẩm phụ trợ đối với việc nâng cao sức cạnh tranh của doanh nghiệp. Chỉ nên chọn, tham gia vào một lĩnh vực sản xuất hoặc một mặt hàng để sản xuất; hạn chế hoạt động theo kiểu trọn gói (sản xuất từ A đến Z) để trách lãng phí về nguồn vốn do đầu tư dàn trải.
Từng doanh nghiệp cần phải coi trọng việc liên doanh, liên kết dưới dạng đối tác chiến lược, doanh nghiệp vệ tinh, chuyển nhượng bản quyền, thương hiệu với các doanh nghiệp lớn trong và ngoài nước. Trong đó việc tiếp thu và nhận chuyển giao công nghệ từ các đối tác, các nhà đầu tư nước ngoài là rất quan trọng.
Với những bước đi thích hợp, cộng với sự quan tâm hỗ trợ tích cực từ phía Nhà nước và sự nỗ lực, cố gắng vươn lên của các doanh nghiệp .v.v... công nghiệp phụ trợ trong tỉnh sẽ có bước khởi sắc nhất định trong thời gian tới; qua đó thỏa mãn nhu cầu nguyên liệu đầu vào cho các doanh nghiệp gia công xuất khẩu; góp phần thiết thực trong việc triển khai thực hiện cuộc vận động "Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam".
NGUYỄN VĂN QUANG