Từ ngày Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời (3-2-1930), cùng với lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh, đã lãnh đạo, tổ chức nhân dân ta "chèo lái con thuyền cách mạng" vượt qua bao ghềnh thác, qua những "khúc quanh" của lịch sử cập "bến" vinh quang. Không biết từ bao giờ cụm từ: "Đảng ta" đã trở thành rất quen thuộc, tự hào, là câu nói cửa miệng của mỗi người dân Việt. Đảng Cộng sản Việt Nam là lực lượng chính trị trung tâm, giữ vai trò lịch sử lãnh đạo đất nước, dân tộc.

Đảng ta khi đã trở thành đảng duy nhất cầm quyền, trong quá trình xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam của dân, do dân và vì dân; những thắng lợi, thành tựu cũng như những yếu kém, khuyết điểm của các cơ quan chính quyền nhà nước, suy cho cùng, đều liên quan đến trách nhiệm của các cấp ủy nói riêng và toàn Đảng nói chung. Bởi vì, các cơ quan nhà nước, các cấp chính quyền đều dưới sự lãnh đạo của Đảng, đội ngũ cán bộ, đảng viên, công chức công tác trong các cơ quan, tổ chức này đều do các cấp ủy đảng đào tạo, bồi dưỡng, bố trí và thống nhất quản lý. Do đó khi nói đến nhân dân tham gia xây dựng Đảng cũng bao hàm là xây dựng Nhà nước và các tổ chức chính trị - xã hội của chúng ta.

Qua 80 năm, Đảng Cộng sản Việt Nam với đội ngũ đảng viên hùng hậu của mình đều từ nhân dân mà ra, gắn bó máu thịt với nhân dân, được nhân dân che chở, giúp đỡ, đi theo làm nên những thắng lợi rất vĩ đại trong cuộc đấu tranh giành độc lập tự do, thống nhất Tổ quốc, đưa cả nước đi theo con đường lên CNXH. Tuy nhiên, do nhiều nguyên nhân, hiện nay, trên nhiều lĩnh vực, nhất là công tác xây dựng Đảng, Nhà nước, chống quan liêu, tham nhũng, lãng phí, tiêu cực còn nhiều yếu kém, bức xúc. Tình trạng suy thoái về tư tưởng, chính trị, phẩm chất, đạo đức, lối sống, bệnh cơ hội, thực dụng, thiếu trung thực, tệ quan liêu, tham nhũng, lãng phí, sách nhiễu và xa dân của một bộ phận cán bộ, đảng viên vẫn diễn ra rất nghiêm trọng. Những vấn đề bức xúc trong Đảng, trong xã hội, trong nhân dân như xa dân, tham nhũng, lãng phí, tiêu cực... Lòng tin của nhân dân đối với không ít cấp ủy đảng, chính quyền, đối với nhiều cán bộ, đảng viên, công chức đã và đang giảm sút. Nguy cơ mà Bác Hồ đã cảnh báo khi Đảng nắm được chính quyền sẽ xảy ra hiện tượng xa dân, ít quan tâm đến lợi ích của nhân dân đã xảy ra ở nhiều nơi. Nguyên nhân bao trùm, có ý nghĩa quyết định của những yếu kém, khuyết điểm, tiêu cực hiện nay là chưa huy động đông đảo nhân dân tham gia xây dựng Đảng; chưa có cơ chế để nhân dân kiểm tra, giám sát hoạt động của tổ chức Đảng cũng như đối với cán bộ, đảng viên. Do đó, vấn đề tổ chức nhân dân tham gia xây dựng Đảng là một chủ trương đúng đắn và sáng suốt của Đảng ta, nhưng còn có rất nhiều việc phải làm, nhiều khó khăn, vướng mắc còn phải tháo gỡ. Do đó, để nhân dân tham gia xây dựng Đảng phải đổi mới mạnh mẽ ở một số vấn đề cơ bản sau đây:

Một là, Đảng phải thật sự được nhân dân tin tưởng. Xây dựng niềm tin trong quần chúng nhân dân trong điều kiện hiện nay không chỉ bằng lời nói, bằng tuyên truyền mà phải bằng hành động, bằng việc làm cụ thể, như chống tham nhũng, lãng phí, xa dân, tiêu cực.

Hai là, phải làm trong sạch tổ chức cơ sở đảng và đội ngũ cán bộ, đảng viên. Cho đến nay rõ ràng nhiều tổ chức cơ sở đảng, nhiều cán bộ, đảng viên chỉ "trong sạch, vững mạnh" một cách hình thức. Thời gian qua, việc nhân dân góp ý xây dựng Đảng ở nhiều nơi còn mang tính hình thức. Nhiều vấn đề bức xúc của nhân dân chưa được đặt ra, tìm hướng giải quyết một cách tích cực. Nhiều hiện tượng tiêu cực trong nội bộ tổ chức Đảng, trong cán bộ, đảng viên chưa được đấu tranh làm sáng tỏ. Có những cán bộ, đảng viên có những biểu hiện tiêu cực, tham nhũng, lãng phí của công, uy tín trong nhân dân rất thấp, ấy vậy mà liên tục "có chân" trong cấp ủy. Trong Đại hội Đảng các cấp sắp tới là dịp để làm trong sạch đội ngũ, loại bỏ những đảng viên "có vấn đề" ra khỏi các cấp ủy đảng. Để người dân thật sự gắn bó với Đảng, với cán bộ, đảng viên thì yếu tố trong sạch, gương mẫu của tổ chức và con người phải đặt lên hàng đầu.

Ba là, có cơ chế để nhân dân giám sát cán bộ, đảng viên. Điều này đã được Đảng ta nêu ra nhiều lần. Gần đây, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam được giao chủ trì, phối hợp thực hiện vấn đề này ở khu dân cư, nhưng xem chừng còn nhiều khó khăn, vướng mắc, nếu các cấp ủy đảng không thật sự quyết tâm. Đảng, Nhà nước cần xây dựng cụ thể những vấn đề, nội dung công việc của cán bộ, đảng viên mà nhân dân được tham gia giám sát, chất vấn và phải được trả lời công khai, nhất là những vấn đề tiêu cực chưa được làm rõ. Cần có cơ chế để nhân dân trực tiếp tham gia xây dựng Đảng, nhất là trong công tác cán bộ kể cả việc lấy phiếu tín nhiệm trực tiếp của quần chúng nhân dân đối với cán bộ, đảng viên ở nơi công tác, nơi cư trú. Điều có ý nghĩa cực kỳ quan trọng là sự tham gia đóng góp của nhân dân đối với cán bộ, đảng viên, nhất là đối với những người có chức, có quyền phải được tiếp thu, xử lý như thế nào để nhân dân cảm thấy ý kiến của họ được coi trọng, từ đó yên tâm tin tưởng tiếp tục đóng góp ý kiến xây dựng Đảng.

TÔ PHƯƠNG