Theo Luật Tổ chức HĐND và UBND, một trong những nhiệm vụ của Thường trực HĐND là tiếp công dân, đôn đốc, kiểm tra tình hình giải quyết kiến nghị, khiếu nại, tố cáo (KNTC) của công dân. Trong thời gian qua, Thường trực HĐND các cấp trong tỉnh đã tích cực tham gia các hoạt động tiếp công dân, lắng nghe ý kiến nhân dân và đôn đốc, kiểm tra các cơ quan chức năng giải quyết kiến nghị, KNTC của công dân, mang lại nhiều kết quả thiết thực, thúc đẩy các cơ quan chức năng giải quyết nhanh các KNTC của công dân. Tuy nhiên, hoạt động này vẫn chưa đạt kết quả như mong muốn; ở nhiều địa phương, số lượng đơn KNTC, kiến nghị hằng năm vẫn chưa giảm; nhiều đơn thư KNTC tồn đọng kéo dài.

Theo nhiều đại biểu HĐND, một trong các nguyên nhân của tình trạng trên là do đại biểu HĐND đa số là kiêm nhiệm, quỹ thời gian dành cho hoạt động của HĐND còn ít, nên việc tiếp nhận, nghiên cứu và xử lý đơn thư KNTC của công dân, cũng như theo dõi, đôn đốc các đơn vị thực hiện các kiến nghị vẫn chưa được thường xuyên. Bên cạnh đó, Thường trực HĐND một số nơi chưa làm tốt nhiệm vụ kiểm tra, đôn đốc các cơ quan chức năng giải quyết KNTC của người dân; chưa tổ chức giám sát chuyên đề về vấn đề này hoặc có giám sát nhưng chưa quy được trách nhiệm cụ thể cho cá nhân, đơn vị nào nên hiệu quả chưa cao. Một nguyên nhân khác là một số đại biểu HĐND còn hạn chế về kiến thức pháp luật chuyên sâu ở một số lĩnh vực mà nhân dân kiến nghị nên xử lý đơn thư KNTC còn chậm. Trong khi đó, bộ phận chuyên viên giúp việc ở văn phòng lại không được bồi dưỡng, cập nhật kiến thức, chất lượng tham mưu, đề xuất còn thấp. Trong thời gian qua, hoạt động tiếp công dân ở Văn phòng HĐND và Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh đã đi vào nền nếp. Qua hoạt động tiếp dân, tiếp nhận đơn thư KNTC của công dân, Thường trực HĐND tỉnh chuyển đến cơ quan có thẩm quyền xem xét giải quyết, nhưng việc giải quyết còn chậm, do hiện nay chưa có văn bản nào quy định chế tài các cơ quan quản lý hành chính nhà nước trong việc chậm hoặc không trả lời các kiến nghị, KNTC của công dân được Thường trực HĐND chuyển đến.

Để nâng cao hiệu quả công tác tiếp dân và đôn đốc, kiểm tra các cơ quan chức năng trong việc giải quyết kiến nghị, KNTC của công dân của Thường trực HĐND, chúng tôi cho rằng, HĐND các cấp cần tăng cường công tác kiểm tra, giám sát đối với các cơ quan chức năng, nhất là với UBND các cấp và cơ quan tư pháp. Thường xuyên tổ chức các cuộc giám sát theo chuyên đề về giải quyết KNTC của công dân; về thực hiện các quyết định, kết luận giải quyết KNTC của công dân. UBND các cấp quy định rõ hơn về trách nhiệm của thủ trưởng các cấp, các ngành trong việc giải quyết, tham mưu giải quyết các kiến nghị, KNTC của công dân; kiên quyết xử lý cán bộ, công chức có hành vi né tránh, đùn đẩy trách nhiệm trong giải quyết KNTC của công dân. Đồng thời, có giải pháp xử lý nghiêm những người lợi dụng dân chủ, quyền KNTC để kích động, lôi kéo, tổ chức đông người đi khiếu kiện. Ngoài ra, HĐND, UBND các cấp và các ngành chức năng cần có chính sách động viên, khen thưởng tập thể, cá nhân có thành tích tốt trong giải quyết KNTC cũng như trong hoạt động giám sát việc giải quyết KNTC của công dân.

Công tác giám sát, tiếp dân, đôn đốc các cơ quan chức năng trả lời KNTC của công dân là một trong những hoạt động khó nhất của đại biểu Quốc hội, HĐND. Vì vậy, Thường trực HĐND các cấp cần xây dựng quy chế tiếp công dân; bố trí cán bộ tiếp dân có kỹ năng chuyên môn, am hiểu về pháp luật, vững vàng về chính trị; thái độ tiếp công dân hòa nhã, biết lắng nghe dân nói, có kỹ năng phân loại các ý kiến của công dân và tham mưu cho Thường trực HĐND chuyển đúng cơ quan giải quyết. Tăng cường công tác bồi dưỡng, tập huấn nâng cao phương pháp, kỹ năng kiểm tra, giám sát, về công tác tiếp dân, đôn đốc kiểm tra, giải quyết kiến nghị KNTC của công dân cho đại biểu và bộ phận giúp việc. Đề nghị hoàn chỉnh hệ thống văn bản pháp luật; quy định trách nhiệm cụ thể cho HĐND, cũng như các cơ quan chức năng trong việc giám sát và đôn đốc thực hiện giải quyết kiến nghị, KNTC của công dân.

ĐINH DƯƠNG