Cách đây 20 năm, Đại hội đồng Liên hợp quốc đã quyết định lấy ngày 1-10 hằng năm làm Ngày Quốc tế Người cao tuổi (NCT), mong muốn mọi người nhận thức rõ hơn về thực tế NCT, thấy rõ khả năng to lớn của họ đóng góp vào sự phát triển cộng đồng xã hội... Quyết định đó thật phù hợp với truyền thống "Kính già trọng thọ" của dân tộc ta mà tiêu biểu là tư tưởng Hồ Chí Minh, khi trong lời hiệu triệu cách đây gần 70 năm, Người đã viết: "Trách nhiệm của các vị phụ lão chúng ta đối với nhiệm vụ đất nước thật là trọng đại. Đất nước hưng thịnh do phụ lão gây dựng. Đất nước tồn tại do phụ lão giúp sức. Nước bị mất, phụ lão cứu. Nước suy sụp, phụ lão phù trì. Nước nhà hưng, suy, tồn, vong, phụ lão đều gánh trách nhiệm nặng nề... Nước nhà lo, các cụ cùng phải lo. Nước nhà vui, các cụ đều cùng được vui".
Từ truyền thống và tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, những năm qua, Đảng và Nhà nước ta đã có nhiều chủ trương, chính sách, pháp luật nhằm chăm sóc và phát huy vai trò NCT. Báo cáo chính trị tại Đại hội X của Đảng đã xác định 2 nội dung chăm sóc và phát huy NCT là: "Đối với NCT, chăm sóc sức khỏe, tạo điều kiện để hưởng thụ văn hóa, được thông tin, sống vui, sống khỏe, sống hạnh phúc; phát huy trí tuệ, kinh nghiệm sống, lao động, chiến đấu của NCT trong xã hội và gia đình, xây dựng gia đình, ông bà, cha mẹ mẫu mực, con cháu hiếu thảo". Gần đây nhất là Quốc hội khóa XII đã thông qua và ban hành Luật NCT, có hiệu lực thi hành từ ngày 1-7-2010. Theo đó, luật quy định về quyền và nghĩa vụ của NCT, các chính sách của Nhà nước đối với NCT, trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, gia đình và cá nhân đối với việc chăm sóc, phát huy vai trò NCT.
Hải Dương là tỉnh có dân số già, tỷ lệ NCT chiếm trên 10% (toàn quốc là trên 9%). Hội NCT có từ sớm và phát triển mạnh, tập hợp trên 200 nghìn NCT gia nhập tổ chức. Được sự quan tâm chỉ đạo của các cấp, các ngành và sự năng động của ban đại diện các cấp cũng như tổ chức cơ sở hội, công tác chăm sóc và phát huy vai trò NCT của tỉnh đã đạt được nhiều thành tựu. Các hoạt động chăm sóc như giải quyết hưởng trợ cấp xã hội cho NCT theo Nghị định 67; nâng cấp, sửa chữa, làm nhà mới; tặng áo ấm, chăn len; trợ giúp bằng tiền; tư vấn chăm sóc sức khỏe; tổ chức mừng thọ, chúc thọ; thăm hỏi, tặng quà hội viên ốm đau; xây dựng quỹ "Toàn xã hội chăm sóc và phát huy vai trò NCT" v.v... đã tạo nên phong trào khá sôi nổi.
Với trên 10% số dân trong tỉnh, tiềm năng NCT là không nhỏ. Sự thực NCT đã là chỗ dựa tin cậy của xã hội về kỹ năng, kinh nghiệm, trí tuệ... Tiềm năng đó đã và đang không ngừng được phát huy khi toàn tỉnh có hàng nghìn NCT làm kinh tế giỏi, tham gia công tác Đảng, chính quyền, đoàn thể cũng như các hoạt động văn hóa - xã hội, khuyến học, khuyến tài...
Từ thực tế trên, cần nhận thức đầy đủ hơn về sự già hóa dân số cũng như tiềm năng của NCT. Trên cơ sở đó, từng địa phương có chương trình thiết thực chăm sóc và tích cực phát huy vai trò NCT. Thiết thực chăm sóc là quan tâm đến giải quyết các vấn đề về ăn, mặc, ở, đi lại, chữa bệnh, thăm hỏi, mừng thọ, bảo đảm cả về đời sống vật chất lẫn tinh thần như Luật NCT đã quy định. Tích cực phát huy vai trò là tạo mọi điều kiện để NCT hiến kế, hiến công, tổ chức sản xuất, kinh doanh dịch vụ; khai thác mọi khả năng, chất xám - tài sản vô giá của người tuổi cao; mở ra nhiều cơ hội để NCT được tham gia xây dựng Đảng, chính quyền cũng như hệ thống chính trị ngày càng trong sạch, vững mạnh, thực hiện lời dạy của Hồ Chủ tịch "Lão đương ích tráng".
NGUYỄN THẾ TRƯỜNG