Họa sĩ Lê Hướng Quỳ vốn là người xứ Thanh, tuổi thơ gửi nơi sông Mã, đền Sòng... Khi tốt nghiệp Trường Đại học Mỹ thuật, anh về công tác ở Hải Dương và gắn bó với vùng đất xứ Đông từ ấy. Nối tiếp tập thơ “Giữa không gian ba chiều” do NXB Văn học ấn hành năm 2004, sau mấy năm anh có tập thơ “Sắc màu thời gian” do NXB Hội Nhà văn xuất bản.
“Sắc màu thời gian” với 60 bài thơ, là những tự sự về con người, về nhân tình thế thái, là sự chiêm nghiệm những năm tháng đi qua. Lê Hướng Quỳ viết những câu thơ như rất tự nhiên mà càng đọc càng thấm: “Rưng rưng bạc tóc/Chuông chiều ngân lơi” (Chiều vương). Anh tâm sự với con gái bằng những lời chắt từ gan ruột: “Lời nói nhân tình bao đời trả giá/Đâu khúc nông sâu? Qua nước đầy vơi”. Ngay khi trong lễ hội ồn ào đấy mà anh thấy: “Cùng hội hè nhưng có giống nhau đâu/Cũng lẽ thường lở bồi trong đục”. Anh “tự bạch” trước toan vẽ: “Tranh hiển hiện ba chiều/Bút tìm màu sắc thật/Nhiều phen đời đối mặt/Giữa hai chiều thương đau”. Dù viết về những đắng cay, vấp ngã, nhưng Lê Hướng Quỳ vẫn tìm những câu thơ dẫn bạn đọc đến những khát khao, để tin tưởng, không bi quan, đấy là tư tưởng nhân văn trong thơ anh: “Trái tim vẫn cảm nhận điều trung thực/Giữa bộn bề chắt lọc để yêu thương” (Vạn Kiếp yêu thương). Khi viết về những đứa trẻ mồ côi vượt khó: “Về đây nên bầy nên tổ/Chịu thương vượt khó nên người/Bây giờ em còn non nớt/Mai ngày tung cánh cò bay” (Lang thang cánh cò). Những bài thơ viết về mùa Xuân của anh cũng phơi phới, tràn đầy lạc quan trước sự xốn xang, giao hòa trời đất.
Chiếm một số lượng không nhỏ bài thơ trong “Sắc màu thời gian” được Lê Hướng Quỳ viết để động viên, cổ vũ phong trào lao động sản xuất, xây dựng quê hương nông thôn mới. Anh ca ngợi người lao động ở nhiều ngành nghề, mọi lứa tuổi, từ người công nhân lái phà, xây dựng, đến người công nhân môi trường đô thị, cô giáo lớp học tình thương. Có những bài thơ thời sự cổ vũ phong trào trồng cây, gây rừng...
Trong “Sắc màu thời gian”có tới 24 bài thơ có hình ảnh vầng trăng với đủ các cung bậc cảm xúc, trạng thái, cả không gian, thời gian, cả thực và ảo, tròn với khuyết, sáng với lu... Có bài thơ nhắc đến trăng từ ba đến bốn lần, thậm chí 6 lần. Lê Hướng Quỳ viết về trăng thời sơ tán kháng chiến chống Mỹ, trăng trên biển động, những mùa trăng thời gian, trăng trong tâm tưởng, trăng sớm, trăng khuya, trăng tròn, trăng náu, trăng nơi quê mẹ, cố hương và cả trăng “ngây ngô tình”... Có những hình ảnh trăng thơ mộng: “Tuổi thơ xanh mùa cốm/Cánh diều vờn trăng treo” (Thơ ban chiều); vầng trăng kỷ niệm: “Mùa trăng/Ai gửi hương trời đất/Tặng kẻ xa nhà nhớ cố hương” (Hương cốm cố hương) và “Sông Xuân neo đậu vầng trăng nhỏ/Xuân về quê mẹ/Nhớ quê cha”. Lê Hướng Quỳ còn lấy trăng làm nhân chứng cho một mối tình dang dở “Qua bến đò xưa, em gửi anh/Thiếp hồng thảng thốt ánh trăng thanh/Anh nhặt lời thề trong đá cuội/Trả lại dòng sông xưa biếc xanh” (Bến cũ). Khi đến Côn Sơn, anh cảm nhận vầng trăng oan nghiệt: “Cổng chùa bán nguyệt trăng rơi/Khói hương nhòe cả hồn người thăng thiên” (Nợ). Lấy trăng để giãi bày sự gian nan, vất vả, phải tha hương kiếm sống: “Trăng hạ huyền tỉnh giấc đã long đong” và khi trở về quê hương thì bao người thân đã mất, trăng chỉ còn hư ảo: “Mây trời lơ lửng màu mơ/Bóng trăng hư ảo xa mờ anh em” (Vầng trăng đất mẹ).
“Sắc màu thời gian”, một tập thơ chứa nhiều cung bậc về tình thơ, ghi dấu thời gian, về cuộc đời không chỉ với riêng tác giả, mà còn gợi nhiều suy ngẫm cho bạn đọc. Khi gấp lại tập thơ, tôi còn nhớ đến hai câu của Lê Hướng Quỳ: “Tình quê nhân nghĩa dài lâu/Tôi đi không lạc sắc màu thời gian”...
NGUYỄN ĐÌNH XUÂN